Os nenos galegos terán desde quinto curso unha conta de correo oficial para uso académico

A Xunta dotará dunha identidade dixital todo o alumnado dos centros públicos galegos, que contarán cunha conta de correo oficial propia para canalizar as comunicacións educativas e empregar nas situacións formativas que necesiten.

Así o anunciou este xoves o conselleiro de Educación, Román Rodríguez, nun encontro con medios de comunicación para debullar o anteproxecto de educación dixital de Galicia, que arrinca agora o seu período de exposición pública coa idea de estar aprobada antes de que finalice este ano.

Entre as novidades que incluirá esta lei está a dotación a todo o alumnado dunha conta de correo electrónico oficial, máis de 190.000 en cifras da Administración galega, que poderán empregar "para fins exclusivamente educativos" e para canalizar as comunicacións e interaccións co centro e os docentes. A norma establece, de feito, que as interaccións no ámbito educativo deberán empregar canles regradas.

Polo tanto, esta conta de correo non terá carácter privado, e contará con medidas de supervisión e control para garantir o seu bo uso ou, pola contra, o alumnado poderá someterse a sancións.

Outra das novidades que regulará esta lei é o dereito a desconexión de toda a comunidade educativa, tanto profesores como alumnado e familias, co obxectivo de limitar as comunicacións e requirimentos a unha franxa horaria.

Norma pioneira 

Román Rodríguez apuntou que este é un marco legal que "está a xerar unha grande expectación e un gran debate social" e que, tendo en conta a evolución da tecnoloxía e a súa conexión coa sociedade, terá "un alcance moi alto".

Trátase, explicou, da lei con máis achegas da cidadanía na historia da autonomía e unha norma "pioneira" en ámbitos como a regulación do uso da Intelixencia Artificial.

O texto pon o foco en aspectos como o benestar dixital, a privacidade, a protección de datos, o dereito á identidade dixital e á intimidade ou a accesibilidade universal e a loita contra as fendas dixitais.

Un dos campos máis salientables é que, a través da lei, vai afianzar o modelo galego de ensino híbrido, onde se combinan os métodos tradicionais coas novas tecnoloxías para "garantir a mellor formación posible ao alumnado".

Nesta tarefa, a Xunta adecuará o uso da tecnoloxía nas aulas en función da etapa educativa e do grao de madurez do alumnado.

A utilización dos medios dixitais en infantil e nos dous primeiros ciclos de Primaria limitarase a un uso colectivo, mentres que o uso individual comezará a partir de quinto de primaria. É este momento no que se incorporará a identidade dixital persoal.

Ademais, Galicia converterase con esta lei na primeira comunidade autónoma en regular o dereito á desconexión dixital do alumnado e do profesorado fóra da xornada escolar. Tamén fixa que a comunicación entre os centros e as familias só se poida realizar por medios autorizados pola Xunta, descartando redes sociais como WhatsApp.

Outro dos aspectos regulados é a prohibición de gravar as clases por parte do alumnado e as familias. Salvo autorización expresa previa, non se permitirá a gravación en audio ou vídeo das sesións da clase, titorías ou calquera outra actividade docente.

No relativo ao profesorado, este non poderá tampouco difundir actividades e exames do alumnado a través das redes sociais. Estas medidas, e outras da mesma índole, inciden na necesidade de respectar a privacidade do acto educativo desde todas as partes.

Exames virtuais

Nesta norma regúlanse tamén os exames virtuais, onde poderán empregarse sistemas biométricos para a identificación e control do alumnado. Estas técnicas de monitorización, sempre baixo o principio de protección de datos, xa se aplican no campo universitario e no privado, polo que Galicia será a primeira que o incorpore agora ao ensino público non universitario, pensando especialmente nas etapas de FP ou de ensinos para adultos.

Así pois, no caso de probas en liña con supervisión docente presencial (en aula común, na aula hospitalaria ou no domicilio do alumno) serán os profesores os encargados de verificar a identidade.

No caso das probas virtuais sen supervisión docente, adoptaranse medidas específicas para garantir a autenticidade e fiabilidade dos resultados obtidos.

A maiores, a norma regulará por primeira vez a nivel nacional os usos permitidos e prohibidos da intelixencia artificial na aula. Os sistemas de IA tan só se poderán empregar cun carácter auxiliar ou de apoio na toma de decisións educativas que afecten o alumnado, sempre baixo supervisión humana.

A IA configúrase como unha ferramenta útil para a personalización da aprendizaxe e a atención á diversidade na medida que pode axudar a adecuar contidos e actividades ás necesidades individuais de cada alumno e á detección temperá de dificultades de aprendizaxe, aínda que con intervención humana.

Os docentes só poderán empregar sistemas de IA homologados e autorizados pola Consellería, que elaborará un catálogo ao respecto.

Autoridade na contorna dixital

Outra das novidades é a extensión á contorna dixital da condición de autoridade pública dos docentes que xa opera na aula física. Para iso, o profesorado galego contará con asesoramento e apoio xurídico ante calquera situación de acoso ou violencia dixital.

O texto tamén dedica parte do seu articulado á regulación do teléfono móbil, cuxo uso xa está prohibido actualmente en todo o recinto escolar, algo no que Galicia foi pioneira.

Con todo, permitíase o uso pedagóxico en todas as etapas, algo que agora quedará restrinxido. En concreto, acoútase este uso pedagóxico unicamente a partir de terceiro de ESO.

Para axudar os centros educativos no control dos móbiles, a Consellería de Educación elaborará un protocolo de custodia dos mesmos.

En canto á formación do profesorado, a lei inclúe como obrigatoria a formación dixital en competencias que se consideren estratéxicas e tamén se valorará este coñecemento como mérito nos procesos selectivos tanto de ingreso na función pública docente como nos procedementos de provisión de postos de traballo de determinadas características.

Outra das novidades é que se facilitará a formación en materia dixital ao profesorado universitario das facultades de Educación co obxectivo de garantir a coherencia entre a formación inicial na universidade e as necesidades reais de formación nas aulas.

A norma, que será de aplicación nos centros non universitarios sostidos con fondos públicos, ábrese agora a exposición pública e informes sectoriais. O Goberno galego prevé aprobar o texto no Consello da Xunta antes do verán e remitilo ao Parlamento no próximo período de sesións, cara ao final de ano.