O fotógrafo galego Brais Lorenzo, premiado co World Press Photo europeo

O fotógrafo ourensán Brais Lorenzo, colaborador de EFE, foi recoñecido este xoves co World Press Photo da rexión de Europa pola súa cobertura dos incendios forestais que arrasaron Galicia durante o verán pasado, a peor tempada de lume na comunidade en tres décadas.

Lorenzo dixo que exactamente esta é a distinción que todo fotoperiodista "soña ter algún día". Por tanto, sente orgullo por conseguilo e a necesidade de dedicarllo ao seu pai, Xoán Pablo, que faleceu o pasado venres.

"Gustaríame dedicarllo a el e oxalá puidese gozalo e celebrado coa súa compañía", di en declaracións a EFE ao lembrar ese laureado empresario do sector do vinagre e contar acto seguido que o día da serie fotográfica merecedora da prestixiosa distinción estivo co seu proxenitor na adega del editando.

"El estaba choiando no seu e eu viña do incendio. E como ten wifi, pois estivemos a compartir", apunta Lorenzo fillo sobre aquela dura xornada na que o lume campaba ás súas anchas polo Ribeiro, en Ourense, que é o lugar ao que se refire. Lorenzo, aínda que cunha confesa sensación agridoce polo difícil momento privado, está satisfeito polo feito de conseguir este galardón e con iso dar ademais visibilidade a un problema que cada verán afecta a súa terra.

"Este tipo de recoñecementos axudan a poñer o foco nos temas, nas historias que contamos. Vai falar a nivel internacional da peor vaga de incendios da historia de Galicia. E iso é o que importa, porque usualmente fálase disto cando se produce pero xa despois esquécese". Na súa opinión, "aprendemos entre pouco e nada", polo que intúe que na próxima tempada estival a zona volverá quedar a mercé da "meteoroloxía" e das consecuencias que poidan carrexar as altas temperaturas habituais.

A súa cobertura, publicada en varios medios españois, entre eles a axencia EFE, é un dos tres proxectos de autoría española distinguidos na edición deste ano do certame máis prestixioso do fotoperiodismo mundial, na rexión de Europa, xunto a outros dous fotoperiodistas españois: Diego Ibarra Sánchez e Luis Tato.

Lorenzo, quen creceu en Ourense, leva documentando os incendios galegos desde 2011. En 2025, esa acumulación de anos e coñecemento do territorio atopouse cunha catástrofe: máis de 200.000 hectáreas queimadas e o incendio de Larouco como o máis devastador xamais rexistrado en Galicia, coas chamas alcanzando a serra do Courel, unha das zonas de maior biodiversidade da comunidade.

A súa reportaxe gráfica captura o desequilibrio entre a magnitude do lume e os medios cos que a xente o combate: veciños de Cualedro golpeando as chamas con ramas; dúas mulleres correndo cun cubo de auga en Carballeda de Avia; a noite en chamas sobre O Courel; e a vista aérea de San Vicente de Leira reducido a cinza.

Son fotografías que destacan a resposta humana máis básica ante o lume cando os recursos profesionais non alcanzan por si sós, e que ao mesmo tempo documentan unha paisaxe transformada de forma irreversible. O traballo de Lorenzo sitúa os incendios no marco da seca e a calor intensificados polo cambio climático, o despoboamento rural que elimina o mantemento tradicional do monte, e décadas de política forestal que apostaron pola plantación masiva de especies foráneas de alta inflamabilidade.

É esa combinación de denuncia visual e interpretación do contexto o que o xurado do World Press Photo valorou na categoría de reportaxe gráfica europea. Outro dos fotógrafos españois premiados nesta edición é Diego Ibarra Sánchez, recoñecido polo seu proxecto a longo prazo (rexión de Asia Occidental, Central e Meridional) sobre o impacto dos conflitos armados no dereito á educación en nove países.

"Un non se acostuma a fotografar incendios"

A primeira vez que Brais Lorenzo fotografou chamas a nivel profesional foi en 2011. Pasaron moitos anos desde aquel debut, pero non se acostuma.

"Doe, doe a emerxencia, doe ver sufrir, doen as aldeas abandonadas e despoboadas... Un non se acostuma a fotografar incendios", recoñece, e aínda que a experiencia e os "códigos" lle permiten saber moverse, cre que cada vez é máis difícil calcular os riscos.

"Falamos de megaincendios", afirma, e admite que no seu caso lle gusta estar na primeira liña, pero ás veces afastándose un pode facer tamén "grandes fotos". Se se lle pregunta como se sabe que unha foto é a foto ou que unha serie de imaxes, como neste caso, é a serie; responde que dalgún modo alíñanse os astros e que iso ocorre cando "apertas o botón e aí sucede algo, dásche conta".

Aínda que custe crelo polos premios que atesoura a pesar da súa idade, este profesional nado en 1986 nalgunha ocasión pensou en deixar o oficio.

"A min ás veces xórdenme dúbidas e penso en algo que ocupe menos tempo e supoña un menor sacrificio, porque a vida é moito máis que traballo", explica.

Con todo, recompensas como a que alcanzou fano "volver á canle" e seguir apostando polo que para el é unha "forma de vivir, de sentir e de estar no mundo". Nun futuro gustaríalle exercer "o xornalismo internacional", cuns "mínimos" de seguridade e de condicións laborais. "Son amante da miña zona, da que non saín por agora, pero ese é a miña outro desexo", conclúe, á espera de que se lle cumpra un máis.