Denuncian ante a Fiscalía a demolición da Casa de Baños de Ourense, integrada no ámbito do BIC das Burgas

A Asociación para a Defensa do Patrimonio Cultural Galego (Apatrigal) presentou unha denuncia ante a Fiscalía Provincial de Ourense para investigar a demolición da Casa de Baños de Ourense, integrada no ámbito do Ben de Interese Cultural (BIC) das Burgas e a súa contorna.

A través dun comunicado, a asociación lamentou feitos de "especial gravidade" por mor da "condición patrimonial" do devandito inmoble, así como a súa "relevancia histórica e arquitectónica".

"Non estamos ante unha simple discusión sobre unha obra municipal. Estamos ante a posible destrución dun ben integrado nun ámbito declarado BIC e ante unha actuación que debe ser explicada documentalmente", criticaron.

En concreto, o Concello de Ourense iniciou os traballos de derruba da antiga Casa de Baños da cidade a pasada semana, despois dun incendio que calcinou parte das instalacións o 15 de maio.

Con todo, segundo ratificaron fontes da Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural abriu un expediente de dilixencias informativas ao ter coñecemento das devanditas actuacións no inmoble e emprazou ao Consistorio para paralizar a súa demolición "ata que se resolvan e clarifiquen as actuacións" sobre o devandito ben.

Deterioración progresiva

Nesta liña, Apatrigal afeou unha "deterioración progresiva" do inmoble desde a súa adquisición polo Concello no ano 2016 -baixo o mandato do popular Jesús Vázquez-, e lamentaron que o incendio do pasado 15 de maio "agravou considerablemente a situación".

"Apenas doce días despois, o 27 de maio, xa se reclamaba formalmente á Administración o apontoamento e adopción de medidas urxentes para a restauración do edificio, e non a súa demolición", engadiron, cuestionando "que alternativas de consolidación e restauración foron estudadas" e "quen decidiu que a demolición era necesaria".

Así, recalcaron que devandita denuncia ante Fiscalía "non pretende anticipar responsabilidades penais", senón que o Ministerio Fiscal investigue o proceso e "determine se os feitos poden ser constitutivos de delito", lamentando un ben que "era parte da historia termal de Ourense, da súa arquitectura e da memoria da cidade". "O que se está destruíndo non son simplemente paredes. Está a destruírse patrimonio, memoria e unha parte da identidade de Ourense", sentenciaron.

Resposta do alcade

Pola súa banda, o alcalde de Ourense, Gonzalo Pérez Jácome, indicou, a través dunha publicación na súa rede social Instagram, que, ante a "urxencia por perigo de estabilidade tras o incendio", o Consistorio contratou a demolición parcial do inmoble. Así, recalcou que a Casa de Baños está composta por varias edificacións que foron construídas "en distintas épocas" e "asentadas escalonadamente ata o río", nunha contorna "de forte pendente e difícil acceso". "Estas características condicionaron os traballos de retirada de entullos e elementos inestables, que se realizaron tanto desde o acceso principal como desde a parte posterior, mediante medios mecánicos e coas debidas medidas de seguridade", engadiu o rexedor.

Así, Pérez Jácome explicou que esa actuación respondeu o criterio de "retirar unicamente os elementos soltos, deteriorados ou que supuxesen un risco para a seguridade ou estabilidade do inmoble e das edificacións lindeiras", pero "conservando os muros estruturais e as vigas necesarias para o seu arriostramento".

Resposta da oposición

Con todo, a oposición esixiu explicacións ao rexedor, afeando "un exemplo máis da mala xestión de Jácome" e lamentando unha actuación "sen ningunha cobertura xurídica".

Por unha banda, os socialistas esixiron a convocatoria urxente dunha xunta de portavoces, así como a comparecencia do concelleiro de Urbanismo e Patrimonio, Francisco Lorenzo, para dar explicacións acerca de "o que se está facendo, quen autorizo estas actuacións e con que informes técnicos e xurídicos contan".

Así mesmo, a portavoz do PSdeG local, Natalia González, solicitou unha inspección urxente da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta para "adoptar as medidas necesarias para evitar novos danos". "Imos seguir todas as vías administrativas e legais necesarias para alcanzar o que pedimos, que é moi sinxelo: legalidade, transparencia e protección do patrimonio de Ourense", sentenciou.

Nesta liña, os nacionalistas acusaron o Goberno de Pérez Jácome de "incompetente" e sinalaron que "non se pode xustificar unha tramitación de emerxencia tres meses despois do sinistro", insistindo en que, neste caso, "é obrigatorio redactar e aprobar un proxecto técnico completo antes de licitar os traballos" fóra de "actuacións de seguridade inmediatas" como "desprendemento de cascotes ou perigo inminente de derruba da estrutura". "Fixérono porque lles deu a gana, porque non teñen a máis mínima sensibilidade en relación co noso patrimonio e cun edificio simbólico para a cidade. O alcalde é un mentireiro compulsivo que, ante esta situación, o único que fai é derivar responsabilidades", criticou o portavoz do BNG local, Luís Seara.

Así, tamén populares apuntaron ao rexedor afeando unha forma de gobernar "baseada na improvisación e en facer e desfacer ao seu antollo sen contar coas administracións que teñen competencias", denunciando a ausencia dunha "verdadeira política de conservación e posta en valor do patrimonio termal da cidade".

"Un alcalde non pode actuar nun espazo que ten protección patrimonial. Hai unha normativa que cumprir e hai unha Administración competente coa que ten que coordinarse", recalcou a portavoz do PP local, Ana Méndez, quen incidiu en que o Consistorio tiña que "manter, conservar e rehabilitar" o inmoble, "non deixalo durante anos nun estado de abandono e deterioración".