Cinco anos sen Samuel Luiz: o asasinato que nos fixo ver a homofobia de preto

 Este venres cúmprense cinco anos do asasinato de Samuel Luiz na Coruña tras unha brutal malleira, un "linchamento inexplicable", segundo o Tribunal Supremo, e que se produciu en plena semana do Orgullo e inundou as rúas de protestas pola agresión homófoba.

Un lustro despois, o Orgullo segue clamando nas marchas de 2026 contra "a situación de retroceso e delitos de odio acometidos polos extremistas e a nova orde mundial".

En 2021, o asasinato de Samuel regou as redes sociais dunha marea de odio que chegou mesmo aos escanos de parlamentos autonómicos e do Congreso, mentres unha onda de solidariedade percorreu España para condenar o crime deste enfermeiro de 24 anos ao que aínda hoxe se lle renden homenaxes.

O 3 de xullo daquel ano, Samuel saíu gozar da noite coruñesa de verán xunto a Lina, unha amiga coa que se sentou nunha mesa dun pub no que tamén estaban quen unhas horas máis tarde se converterían nos seus asasinos: Diego Montaña, Alejandro Freire 'Yumba', Kaio Amaral, David Rodríguez 'Pompo' e Marco Figueras.

Sobre as tres da madrugada, Samuel e Lina saíron do bar e falaron cunha amiga por videoconferencia, tras o que Montaña se achegou a increpalo porque pensaba que o estaba gravando: "Deixa de gravar. A ver se te vou matar, maricón", díxolle segundo recolle a sentenza da Audiencia da Coruña.

De maneira sorprendente, relata a xuíza Elena Pastor, Montaña comezou a agredir a Samuel e acto seguido Freire realizoulle unha especie de 'mataleón' para inmobilizalo; despois, "un numeroso grupo de amigos" dos acusados sumouse á malleira. Entre eles Amaral, que lle deu unha patada, aproveitando que se atopaba "totalmente indefenso e desvalido".

A duras penas, dous homes senegaleses, Ibrahima Diack e Magatte N'Diaye, axudaron a Samuel e fuxiron uns 150 metros entre a turba que os agredía, ata que este se desplomou e todos os agresores se dispersaron polas rúas lindeiras á praia de Riazor, tras levar a cabo o que a fiscal do caso denominou unha "cazaría".

"Quen lle mandou ao puto maricón meterse niso, se era un puto maricón", díxolles Montaña aos seus amigos nun parque, manifestando o que a xuíza considerou "un absoluto e inequívoco rexeitamento e desprezo cara a Samuel en particular e cara a todo o colectivo homosexual".

"Unha parte da sociedade pensaba que as persoas LGTBIQ+ xa non tiñan nada polo que seguir reivindicando dereitos", di a EFE o membro da Executiva da Federación Estatal LGTBI+ Óscar Rodríguez: "O caso de Samuel demostrou que as rúas seguen sen ser seguras para moitas persoas".

Poucos días despois do asasinato, A Coruña, Madrid, Barcelona e outras cidades españolas acolleron milleiros de manifestantes que esixían xustiza para Samuel, malia que as redes sociais e "determinados políticos" despregaron todo tipo de "conspiracións": "O odio campou ás súas anchas nesas horas de desconcerto", sinala Rodríguez.

Desde a FELGTBIQ+, consideran que o odio "vai dos parlamentos ás redes e destas ata as rúas". Eses discursos "son a antesala dos delitos de odio", explica Rodríguez, que reivindica a necesidade dun pacto de Estado contra estes, sobre todo ante unha mocidade cada vez máis "radicalizada".

Unha das conspiracións máis comentadas nas redes —afirma Rodríguez— consistiu en "sinalar os senegaleses que axudaron a Samuel como autores do asasinato", algo que a sentenza desmentiu e, de feito, a cidade da Coruña declarou a Diack e Ndiaye como fillos adoptivos.

Inés Rey, a súa alcaldesa, destacou que foron os "únicos" que axudaron a Samuel, precisamente "os que máis tiñan que perder", dada a súa condición de migrantes en situación irregular.

Tras un xuízo de máis dun mes ante xurado popular cunha grande expectación mediática, a xuíza condenou a Montaña a 24 anos de prisión como responsable dun asasinato coa agravante de discriminación por motivo de orientación sexual. Foi o único en recibir esa agravante.

Alejandro Freire foi condenado a 20 anos de prisión, Kaio Amaral a 17 por asasinato e tres anos e medio polo roubo do teléfono de Samuel; David Rodríguez 'Pompo' e Marco Figueras, menores no momento dos feitos, xa foran condenados a tres anos e medio de internamento.

Da sentenza, o responsable da FELGTBIQ+ destaca que "non lles saíu gratis" e que se demostrou que non era un "simple asasinato", senón un "guiado" pola homofobia.

"Os menores xa cumpriron a condena e os maiores de idade estana cumprindo: o obxectivo é a reinserción e que nada así volva suceder", di para engadir que o feito de que tanto o Tribunal Superior de Galicia como o Supremo confirmasen estas penas e a agravante de Montaña é "moi importante".

"Hai que seguir lembrando e homenaxeando a figura de Samuel Luiz", sinala Rodríguez ante o quinto aniversario da súa morte. Malia que España foi recentemente nomeada o mellor país europeo en dereitos LGTBIQ, aínda estamos "moi lonxe" de conseguir unha "igualdade real", afirma.