A Audiencia Nacional propón xulgar o capitán do Pitanxo e dous directivos da armadora

O xuíz da Audiencia Nacional Ismael Moreno propuxo xulgar o capitán do buque pesqueiro Villa de Pitanxo e dous directivos da empresa armadora pola súa presunta responsabilidade na morte de 21 tripulantes durante o naufraxio ocorrido en febreiro de 2022 en augas de Terra Nova, no Canadá.

O maxistrado ditou este venres un auto de pase a procedemento abreviado -equivalente ao procesamento- en que propón xulgar o administrador de Pesqueiras Nores Marín, José Antonio Nores Rodríguez; ao director de Frota, José Antonio Nores Ortega, e ao capitán do barco, Juan Enrique Padín, por 21 delitos de homicidio por imprudencia grave e por un delito contra os dereitos dos traballadores.

Como responsable civil subsidiario, o instrutor sinala ás mercantil Pesqueiras Nores Marín S.L. e á entidade aseguradora como responsable civil directo.

No seu auto, o maxistrado apunta que o capitán deu a orde de abandonar o buque demasiado tarde ao non ser consciente da gravidade da situación e que impediu unha saída máis ordenada da nave que puidese ser exitosa.

"Cando a deu, as posibilidades de salvarse eran moi reducidas", afirma. 

Na súa resolución, o maxistrado fai un relato da travesía do barco e do seu afundimento e sinala diferentes factores que contribuíron a que se producise a inundación e afundimento do buque. Entre os mesmos, cita a sobrecarga non controlada, a falta de medidas de precaución ante a posibilidade de realizar unha virada en condicións meteorolóxicas moi adversas ou a decisión do capitán de continuar o xiro con mal tempo, en lugar de tomar outras posibles alternativas máis seguras.

Só unha escaleira en cuberta

Tamén indica como outro factor determinante o feito de que só existise unha escaleira desde a cuberta ata os puntos designados para embarcar nas balsas salvavidas e que era inaccesible no momento no que se ordenou o abandono, o que obrigou aos tripulantes para utilizar outras vías.

Igualmente, o maxistrado apunta á falta de familiarización da tripulación cos medios de salvamento, os procedementos de abandono e os riscos específicos de navegación en augas frías. Neste sentido, lembra que o Villa de Pitanxo non estaba autorizado para navegar en zonas de formación de xeo e que os seus tripulantes non tiñan formación sobre os riscos de hipotermia.

Dos 21 falecidos, segundo o auto, 12 deles non apareceron e o resto morreron por afogamento ou hipotermia. Outros tres, entre eles o capitán, foron rescatados con vida no interior dunha das balsas salvavidas.

O instrutor menciona na súa resolución que os traxes de inmersión tampouco foran revisados conforme á normativa, polo que é probable que os mesmos non estivesen en perfectas condicións.

O auto tamén fai referencia a que as condicións físicas dos tripulantes non eran as mellores, xa que o capitán informara telefonicamente que polo menos oito deles estaban contaxiados por covid-19.

O órgano xudicial dá un prazo de dez días á Fiscalía e ás acusacións particulares para presentar o seu escrito de acusación solicitando a apertura de xuízo oral ou o sobresemento da causa.

Conclusións da Fiscalía

Esta decisión do maxistrado chega días despois de que a Fiscalía presentase o seu informe final sobre o afundimento. Nel, o Ministerio público apuntou cara á responsabilidade do capitán do buque, Juan Padín, e dos responsables da armadora Pesqueiras Nores Marín.

En concreto, Fiscalía subliñou que estes tiñan "facultades de decisión, execución e control" e permitiron que se desempeñase o traballo "en condicións inseguras, con inobservancia de medidas preventivas e con groseiro desprezo para a vida e a integridade física dos tripulantes do buque". Todo isto "desembocou no fatal desenlace", apunta.

Así, Fiscalía insistía en que o Villa de Pitanxo estaba "sobrecargado con tanques de combustible instalados sen autorización legal". Esta sobrecarga supoñería, ao seu xuízo, un "incumprimento" dos criterios de estabilidade regulamentarios.

"A sobrecarga do buque reduciu significativamente a probabilidade de supervivencia en caso de inundación con grande influencia no tempo que o depósito de desperdicios permanece mergullado con mal tempo", engadía o escrito de Fiscalía.

Ademais, insistía na responsabilidade do capitán ao "incumprir" as obrigacións que lle eran propias en varias ocasións, como a de non tomar medidas precautorias ante a posibilidade dunha virada en condicións meteorolóxicas moi adversas, considerando tamén que non valorou adecuadamente a situación do Pitanxo na última fase da manobra final do barco, que terminou afundíndose.

"Deu a orde de abandono do buque demasiado tarde, ao non ser consciente da gravidade da situación. Cando se deu, as probabilidades de salvarse eran moi reducidas", engadía Fiscalía.

Pola súa banda, apuntaba aos armadores por "incumprimento" das súas obrigacións en materia de saúde e seguridade dos traballadores ao non configurar adecuadamente as vías de evacuación do barco e ao non cumprir coa esixencia de existencia dunha escaleira de estribor tal e como estaba prevista no plano de salvamento do buque, segundo o escrito.