Reconstrúen a policromía da estatua do Mestre Mateo, o Santo dos Croques, no Pórtico da Gloria

A policromía da estatua do mestre Mateo Díaz, o arquitecto e escultor da catedral de Santiago de Compostela, foi reconstruída en imaxes que foron divulgadas na internet, anunciou este luns a Universidade de Santiago de Compostela (USC).

A divulgación desas imaxes coloridas da estatua do personaxe, coñecido popularmente como o Santo dos Croques, polo ritual de moitas peregrinos e visitantes de golpear a súa cabeza para absorber simbolicamente a súa sabedoría, foi obra do proxecto Kosmotech-1200, que pretende restaurar de forma dixital o estado de monumentos que co tempo perderon o seu estado orixinal.

A divulgación das imaxes en vídeo e foto, que só se poden consultar na internet, coinciden co aniversario da colocación dos dinteles do Pórtico da Gloria da catedral de Santiago, que segundo unha inscrición produciuse o 1 de abril de 1188.

A estatua do mestre Mateo está situada ao pé do Pórtico da Gloria, que entre o século XII e XIII era a fachada occidental do templo cristián, e que foi posteriormente cuberta pola actual fachada barroca, do século XVIII, cuxa visita quedou restrinxida desde hai uns anos para evitar unha maior erosión, despois de perder os restos do seu policromía.

O equipo de investigación da USC, que xa reconstruíra virtualmente en imaxes, tamén visibles na internet, as cores do coro da catedral compostelá, puido descubrir outros aspectos desas figuras do conxunto monumental do medievo.

Xunto ás imaxes da restauración das cores, o equipo mostra "un estudo que permitiu descodificar as claves do seu deseño xestual e da súa disposición escenográfica, poñéndoa en relación tanto coa famosa inscrición dos dinteles, onde figura o nome do mestre Mateo, como co coro pétreo cara ao que dirixe a súa mirada", indica a USC nun comunicado.

O Mestre Mateo "deixou a súa autobiografía delineada no seu retrato, á espera de ser descifrada" e "está inscrita, literalmente, no seu corazón, que é o núcleo semántico ao redor do cal pivota a coreografía xestual da figura", segundo o investigador Francisco Prado-Vilar, que liderou o proxecto.

A restauración virtual de cores atende a unha investigación sistemática en arquivos fotográficos históricos, alén da análise material da figura, que permitiu documentar "extensos danos" na cabeza "acentuados polo ritual dos croques", choques frontais por parte de peregrinos e visitantes da catedral.

Unha das fotografías da década de 1950, anterior ao comezo das escavacións na nave central da catedral, permitiu aos investigadores ver o estado material da escultura, con "perdas visibles na súa parte inferior", así como a súa configuración escenográfica orixinal, distinta da actual, engade o equipo.

O pavimento da catedral aínda conservaba o nivel orixinal, aínda que foi revestido cun lousado de mármore no século XIX, pero na década de 1960 foi substituído por unha placa de formigón e o nivel do chan foi rebaixado.

Iso explica que hoxe a figura do Mestre Mateo estea elevada sobre un pedestal, mentres inicialmente se axeonllaban directamente no chan, compartindo o mesmo plano espacial, o que permitía aos fieis axeonllarse ao seu lado, segundo os investigadores.

A catedral de Santiago, un dos templos católicos de maior valor de España pola súa afluencia de visitantes e peregrinos, foi obxecto dunha ampla obra de restauración e modernización entre 2017 e 2021 dun custo de 24 millóns de euros, deles 17 achegados polo Goberno central.