O prefixo 400 para todas as chamadas comerciais será obrigatorio desde o 17 de outubro

O prefixo 400 para identificar todas as chamadas telefónicas comerciais entrará en vigor o próximo 17 de outubro, anunciou hoxe o ministro para a Transformación Dixital e da Función Pública, Óscar López.

O titular da carteira de Transformación Dixital valorou que desde que o Goberno puxo en marcha en marzo do pasado ano o plan anti estafas telefónicas e por SMS -que obriga os operadores para bloquear chamadas con intencións fraudulentas- bloqueáronse máis de 300 millóns de chamadas e 26,6 millóns de mensaxes.

Óscar López compareceu hoxe ante os medios de comunicación para facer balance das consultas cidadás nos primeiros seis meses do ano ao servizo 017 'A túa axuda en ciberseguridade', unha canle de comunicación que xestiona o Instituto Nacional de Ciberseguridade (INCIBE) para axudar aos usuarios da internet a resolver problemas de ciberseguridade.

O número de consultas atendidas durante os primeiros seis meses do ano -entre o 1 de xaneiro e o 18 de xuño- ascenderon a 95.064, case o dobre das que se atenderon o pasado ano durante o mesmo período e practicamente as mesmas que se atenderon durante todo 2024.

O balance semestral das consultas ao 017 reflicte que as máis frecuentes (o 40 por cento) que fan os cidadáns ou as empresas tratan sobre estafas nas que os ciberdelincuentes suplantan a identidade dunha persoa lexítima ou persoal de confianza e tratan de roubar información a través do teléfono (vishing), de sms (smishing) ou de correos electrónicos (pishing).

A cidadanía recorre ao 017 tamén para denunciar compras fraudulentas (un 13 por cento das chamadas) ou a suplantación da identidade (un 9,5 por cento), detallou o ministro, quen subliñou o aumento do interese e a preocupación polos delitos de índole económico.

Durante o primeiro semestre hai habido preto de 300 consultas por falsos investimentos e criptomonedas, o que multiplica por sete as que houbo no ano 2022; aumentaron tamén (un 175 por cento con respecto ás cifras de 2023) as consultas por noticias falsas ou contos; e recibir nese servizo catro veces máis consultas sobre fraudes bancarias que no ano 2022.

Outras consultas procedentes de empresas tratan sobre suplantación de identidade (20 por cento), cando un ciberdelincuente desenvolve unha web ou un perfil falso en redes sociais copiando os da empresa, e a 'fraude CEO' (9,8 por cento), en que o ciberdelincuente se fai pasar por un alto cargo da empresa.

Crece a sextorsión entre os menores

No caso dos menores de idade, o maior número de consultas (17,5 %) refírense a privacidade e reputación en liña, pero, por primeira vez desde 2022, as consultas sobre sextorsión practicamente iguálanas (17 %); a sextorsión é un delito de chantaxe no que unha atacante ameaza con publicar fotos ou vídeos íntimos dunha persoa para esixir diñeiro, máis contido sexual ou favores.

O terceiro motivo de consulta máis frecuente entre os menores é a suplantación de identidade (10,7 por cento das consultas), e durante o primeiro semestre o 5 por cento das consultas están relacionadas co ciberacoso, que se colocou como quinto motivo de consulta máis común.

Óscar López asegurou que aumentan as consultas porque mellorou o coñecemento que a sociedade ten deste servizo gratuíto (o 017) e porque a medida que avanza a sociedade dixital xorden tamén novos delitos.

Medidas para recoñecer o spam de xeito inmediato

Nese contexto enmarcou as medidas para protexer á cidadanía impulsadas polo Goberno, entre elas o plan anti estafas telefónicas e por SMS, o impulso da regulación da intelixencia artificial ou a protección do menor nas contornas dixitais.

A despregadura deste plan completarase, anunciou o ministro, coa entrada en vigor de dúas novas medidas; en primeiro lugar, e para afrontar as estafas en que se suplanta a identidade de empresas, marcas ou organizacións públicas a través dun SMS, desde o 15 de setembro os operadores tamén bloquearán os SMS que non estean incluídos nunha base de datos elaborada pola Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia

Desa forma só lles chegarán aos usuarios as mensaxes con alias previamente inscritos no Rexistro e asociados a entidades lexítimas.

Ao mes seguinte, o 17 de outubro, todas as chamadas comerciais deberán usar unha numeración de nove díxitos que empezará co prefixo 400, e os usuarios recoñecerán o spam telefónico de forma inmediata e os operadores bloquearán calquera chamada comercial que non utilice ese código asignado.