Nin tan ben, nin tan mal, por María Bastida

A noticia sobre a evolución do emprego ten unha base real positiva, pero está contada dunha forma bastante máis triunfalista do que aconsellan os propios datos.

Marzo deixa unha subida clara da afiliación e unha caída do paro rexistrado, así que non estamos ante un mal dato nin ante un simple artificio estatístico. O mercado laboral segue mostrando fortaleza en niveis de emprego. O problema aparece cando se quere converter esa mellora en proba definitiva dunha transformación estrutural. O gran motor do mes foi a hostalería, moi impulsada polo efecto calendario e polo reforzo asociado á Semana Santa. É dicir, o dato é bo, pero unha parte relevante da súa intensidade responde a factores estacionais moi recoñecibles.

Tampouco convén confundir cantidade con calidade. A temporalidade agregada baixou de forma moi notable respecto aos anos previos á reforma laboral, e iso si que constitúe un cambio relevante. Pero cando se mira a contratación do mes, os contratos temporais seguen sendo maioría. É dicir, a porta de entrada ao emprego segue tendo moito de rotación, temporalidade e axuste estacional.

Algo parecido ocorre co dato das mulleres. Que a afiliación feminina alcance un novo máximo e que aumente o seu peso no emprego total apunta a unha tendencia positiva de fondo. Pero tampouco aquí convén precipitarse. Máis presenza das mulleres no mercado laboral non equivale automaticamente a unha mellor posición relativa. Persisten problemas ben coñecidos de parcialidade, temporalidade e segregación ocupacional, de modo que o avance cuantitativo non debería confundirse cunha mellora plena da calidade do emprego feminino. En canto ao paro rexistrado, aínda que o seu descenso é positivo, tampouco permite extraer conclusións demasiado ambiciosas sobre a saúde estrutural do mercado laboral. Para iso faría falta mirar tamén produtividade, horas traballadas, composición sectorial e estabilidade real do emprego creado.

O presidente, con todo, queda na parte máis vistosa do dato: marca de afiliación, mínimo de paro rexistrado e mensaxe de éxito. E, no fondo, ese é o principal problema. Non tanto o que di, senón o que suxire. Suxire que estamos ante unha especie de salto cualitativo indiscutible, cando o que mostran os datos é unha base laboral resistente, unha mellora real nalgúns indicadores e, ao mesmo tempo, unha dependencia aínda moi visible de sectores estacionais e de dinámicas de emprego menos sólidas do que o ton celebratorio invita a pensar.

Por iso, a mellor forma de resumilo quizá sexa que o dato é bo, pero a épica menos convincente. Porque unha cousa é recoñecer a mellora e outra converter cada mes favorable na proba de que o mercado laboral español deixou atrás todos os seus vellos problemas. E niso, de momento, os datos contan outra historia.