Traballo reúne este mércores os axentes sociais para a subida do SMI de 2026

O Ministerio de Traballo e Economía Social convocou para este mércores, 7 de xaneiro, ás 9:00 horas, aos axentes sociais para negociar a subida do salario mínimo interprofesional (SMI) de 2026, que terá carácter retroactivo desde o 1 de xaneiro.

Neste novo encontro, o Ministerio de Traballo espera que a patronal "rompa a súa dinámica" de situarse a "extramuros" do diálogo social e poida chegar a un acordo para subir o salario mínimo, segundo indicou o pasado luns o secretario de Estado de Traballo, Joaquín Pérez Rey, en declaracións aos medios durante a conferencia de prensa dos datos de paro e afiliación de decembro.

Na mesma, o número dous de Traballo pediu á patronal mover a cifra que puxo encima da mesa para a subida do SMI deste ano, xa que o incremento do ata 1,5 % exposto pola CEOE nin sequera colma a evolución da inflación e leva, por tanto, aos perceptores deste salario á perda de poder adquisitivo.

A carteira que encabeza Yolanda Díaz mantivo un primeiro encontro o pasado decembro con CCOO, UXT, CEOE e Cepyme para abordar a subida do SMI de 2026, que serviu para coñecer que marxe había para o acordo tripartito e tras o que, segundo informaron fontes de Traballo, levarían aos axentes sociais unha proposta de subida do SMI para este ano, que previsiblemente non estará sometido a tributación.

Sobre a proposta que levarán hoxe á mesa, o secretario de Estado de Traballo non quixo confirmar a cifra de subida, á vez que tamén se mantivo cauteloso sobre a tributación do SMI indicando que a decisión se abordará previamente cos axentes sociais este mércores.

O que é seguro é que a contía da subida do SMI moverase nos parámetros recomendados polo Comité de Expertos, que suxeriron un aumento do 3,1 % se o salario mínimo segue sen tributar no IRPF ou do 4,7 % se pasa a tributar. Estas porcentaxes recomendadas polos expertos supoñerían incrementar o SMI para este ano en 37 euros ao mes, ata os 1.221 euros mensuais por catorce pagas, se se decide que siga exento de tributación, ou elevalo en 56 euros mensuais, ata os 1.240 euros ao mes, se se opta pola súa tributación no IRPF.

A comisión de expertos, da que forman parte membros do Executivo, dos sindicatos e profesionais académicos, constituíuse en xaneiro de 2021 para determinar a que ritmo debía subir o SMI para representar o 60 % do salario medio, tal e como establece a Carta Social Europea.

Para a subida deste ano, encargóuselle a este comité que propuxese dúas cifras, unha con tributación no IRPF e outra sen el. Dado que o Ministerio de Facenda mostrouse aberto a analizar a actualización da dedución vixente no IRPF para adaptala á subida que experimentará o salario mínimo interprofesional e que Traballo é partidario de que quede exento de tributación, o máis probable é que o punto de partida para a negociación cos axentes sociais sexa o 3,1 %, é dicir, a porcentaxe que recomendaron os expertos para o caso de que o SMI non tribute.

Proposta dos sindicatos e a patronal

Esta posición choca coa dos sindicatos, que queren que o SMI empece a tributar. Por iso, propuxeron unha subida inicial do SMI do 7,5 % para 2026, ata os 1.273 euros ao mes que, en termos netos, unha vez feito o pago fiscal, traduciríase nunha alza do 2,7 %, ata os 1.216 euros netos ao mes. Con todo, mostráronse dispostos a refacer a súa proposta tras coñecerse o informe dos expertos.

Pola súa banda, os empresarios, que tamén queren que o SMI tribute, expuxeron unha alza de ata o 1,5 % para este ano, ata os 1.202 euros brutos ao mes, condicionando esta subida ao cumprimento das regras de absorción e compensación do Estatuto dos Traballadores.

Principal escollo: as regras de absorción e compensación

A intención do Ministerio de Traballo é aprobar por separado, pero como parte dun acordo global, a subida do SMI, por unha banda, e a reforma das regras de absorción, por outro, transpoñendo desta maneira ao ordenamento xurídico español a directiva europea de salarios mínimos.

Neste último punto é onde está o principal cabalo de batalla nesta negociación, xa que Traballo e as organizacións sindicais queren sacar adiante a reforma das regras de absorción para evitar que os pluses e complementos salariais absorban a subida do SMI, algo que desde a CEOE rexeitan.

De momento, o salario mínimo interprofesional (SMI) arrincou o ano na mesma contía coa que acabou 2025, isto é, 1.184 euros ao mes por catorce pagas.

As últimas subidas do SMI, pactadas só cos sindicatos

Polo momento, o acordo global preséntase complicado. Desde UXT, o seu secretario xeral, Pepe Álvarez, afirmou que espera que esta materia estea pechada antes do próximo 15 de xaneiro e que a subida do SMI para aplicar sexa do 4,7 %, é dicir, con tributación no IRPF.

Nos últimos anos, Traballo non logrou un acordo conxunto que incluíse á CEOE para subir o SMI e pactou só cos sindicatos. O Goberno aprobou o pasado mes de febreiro, con efectos retroactivos desde o 1 de xaneiro de 2025, subir o SMI nun 4,4 %, ata os 1.184 euros mensuais por catorce pagas, 50 euros máis que a contía fixada para 2024. Este incremento foi froito do acordo alcanzado entre Traballo e CCOO e UXT e ao que non se sumaron os empresarios.

Así, a subida de 2025 pactouse en solitario cos sindicatos por quinto ano consecutivo. A última vez que CEOE e Cepyme apoiaron o aumento do SMI foi en 2020, cando o SMI pasou de 900 a 950 euros mensuais. Traballo non está obrigado a negociar o incremento do SMI, só a realizar consultas, pero adoita tratar de chegar a un acordo con sindicatos e empresarios.