Tan lonxe, tan preto, por María Bastida

O bloqueo de Ormuz non é unha crise afastada. Economicamente, é un choque moi serio no que convén distinguir tres planos. Primeiro, o impacto inmediato de mercado, que xa está aquí. Sobe o petróleo, cae a bolsa e dispárase a incerteza. Ormuz é un dos puntos críticos do sistema enerxético mundial, de modo que calquera alteración afecta o prezo ao que o mundo enteiro valora a enerxía, o transporte e unha parte moi ampla dos seus custos produtivos.

Segundo, o impacto real sobre a oferta física. Europa non é a rexión máis golpeada en termos de subministración directa. Asia ten unha exposición máis dura. Pero iso non significa que Europa poida mirar cara a outro lado. Nun mercado global, a enerxía non castiga só a quen máis depende fisicamente dun roteiro, senón tamén a quen compra nunha contorna onde o medo xa se traduciu en prezo. E aí España tampouco está a salvo.

Pode estar algo mellor posicionada que outros socios en gas, pero seguirá sufrindo polo petróleo caro, polo queroseno, polo transporte marítimo, polos custos de refino e polo encarecemento de cadeas industriais onde a enerxía pesa moito máis do que ás veces se recoñece.

E terceiro, o problema non termina na factura enerxética. Un choque así fíltrase por toda a economía. Reduce renda dispoñible, arrefría consumo, debilita investimento e complica a tarefa dos bancos centrais. O que empeza como tensión xeopolítica acaba converténdose en presión sobre a inflación, sobre a actividade e sobre a competitividade. E nunha economía europea que xa viña crecendo con fatiga, iso é unha ameaza.
Tampouco todos perden igual. As aeroliñas, o transporte, o turismo intensivo en combustible, a industria química ou as actividades máis dependentes de insumos enerxéticos quedan máis expostas. En cambio, parte do sector enerxético pode beneficiarse da alza do cru. Como ocorre en case todas as crises de oferta, o problema non é que todo caia ao mesmo tempo, senón que o dano se concentra onde máis custa absorbelo.

A conclusión é bastante clara. Non estamos ante un mal día de mercado nin ante un deses episodios que só interesan á sección internacional. Estamos ante un choque de oferta con capacidade para volverse estanflacionario. Se dura pouco, deixará volatilidade, nervios e unha factura máis alta. Se se alonga, deixará menos crecemento, máis inflación e outra proba de ata que punto Europa segue dependendo de equilibrios que non controla.