O emprego perde velocidade, por María Bastida

A EPA do primeiro trimestre non é boa. España perdeu 170.300 ocupados e sumou 231.500 parados nun dos peores arranques do ano dos últimos exercicios. A taxa de paro sobe ata o 10,83 % e o desemprego volve superar os 2,7 millóns de persoas.

É verdade que o primeiro trimestre adoita ser desfavorable para o emprego. Termina a campaña do Nadal, baixa a actividade en comercio e hostalería e o turismo aínda non entrou en tempada alta. Pero precisamente por iso a comparación importa. O axuste, esta vez, foi máis intenso. Ademais, a perda de emprego concéntrase no sector privado e, sobre todo, nos servizos. Aí está unha das claves económicas do dato: o mercado laboral español segue sendo moi sensible aos cambios de calendario, ao consumo e ás campañas de actividade.

Agora ben, tampouco estamos ante unha ruptura do mercado laboral. A ocupación segue en niveis elevados para un primeiro trimestre. Por tanto, o que vemos é que o emprego perdeu velocidade. É dicir, unha vez descontados os efectos habituais do calendario, o mercado laboral segue avanzando, aínda que xa non empuxa coa mesma forza. Iso si, cando unha economía mantén unha taxa de paro de dous díxitos, perder impulso é un sinal de vulnerabilidade.

Tamén hai que mirar a poboación activa. España supera por primeira vez os 25 millóns de activos, o cal reflicte que hai máis persoas traballando ou buscando emprego. Iso pode ser positivo desde o punto de vista da capacidade produtiva do país, pero tamén aumenta a esixencia. Para reducir o paro non basta con crear emprego, hai que crear suficiente emprego para absorber a quen se incorpora ao mercado laboral. Neste trimestre, esa capacidade non foi suficiente.

A parte máis preocupante está nos indicadores estruturais. O paro xuvenil sitúase ao redor do 24,5 %, o desemprego feminino segue claramente por encima do masculino, hai case un millón de parados de longa duración e aumentan os fogares con todos os seus membros en paro. Estes datos lembran que o problema laboral español non se mide só polo volume total de ocupados. Tamén importa quen queda fóra, canto tempo permanece fóra e que capacidade ten a economía para reincorporar esas persoas.

Por iso esta EPA debería lerse como un aviso. O mercado laboral resiste, pero non corrixe de todo as súas fraxilidades. E o bo comportamento agregado dos últimos anos non debería ocultar que seguimos tendo unha economía capaz de xerar ocupación, pero con claras dificultades para reducir de forma suficiente o paro estrutural.