Morre o escritor e académico Xesús Alonso Montero aos 97 anos

O escritor, filólogo, docente e membro da Real Academia Galega (RAG), Xesús Alonso Montero, faleceu en Vigo este xoves aos 97 anos de idade, segundo informou a institución nas súas redes sociais.

A Real Academia Galega expresa o seu fondo pesar polo pasamento de don Xesús Alonso Montero, mestre de mestres e grande exemplo de compromiso coa defensa e o estudo da lingua e da cultura galegas. Foi presidente da RAGo entre 2013 e 2017. Que a terra lle sexe leve. pic.twitter.com/FjKK1Gu2AS

— Real Academia Galega (@AcademiaGalega) February 12, 2026

Nacido en Vigo en 1928, era Licenciado en Filoloxía Románica, catedrático de literatura galega na Universidade de Compostela, membro do Consello da Cultura Galega e investigador.

A vizosa produción científica e divulgativa de Xesús Alonso Montero, unha figura central na cultura galega, abrangue os eidos dos estudos literarios sobre autores galegos e alófonos, a sociolingüística, a creación literaria e a colaboración na prensa.

Académico desde 1993, presidiu a RAG entre 2013 e 2017.

Unha figura central na cultura galega

Titulado en 1953 pola Universidade Central de Madrid, doutorouse pola Universidade de Salamanca coa tese Lingua e estilo de Curros Enríquez na súa poesía galega, dirixida por José Luis Pensado. Exerceu a docencia no ensino medio e universitario e, no ano 1991, gañou a cátedra de Literatura galega na Universidade de Santiago de Compostela.

Como investigador, foi un pioneiro no ámbito da sociolingüística aplicada ao caso galego. Ademais, o seu compromiso cívico e político nas filas do PCE desde 1962 custaríalle diversos episodios de represión durante a ditadura e determinaría a elección dalgunha das súas áreas de estudo predilectas, como as letras galegas e españolas durante a II República, a guerra civil, o franquismo e o exilio.

Alonso Montero exerceu, ademais, como biógrafo, investigando a vida e a obra de numerosos autores como Luís Seoane, Lorenzo Varela, Curros Enríquez, Castelao, Celso Emilio Ferreiro, Neira Vilas, Leiras Pulpeiro, Luís Pimentel, Ben-Cho-Shey, Otero Pedrayo, Ánxel Fole, Ramón Piñeiro ou Rosalía de Castro.

Alonso Montero prestoulle ao longo da súa carreira unha especial atención á obra de poetas alófonos en lingua galega de distintas xeracións, como María Victoria Moreno ou Federico García Lorca, e levou a cabo tamén traballos sobre escritores de lingua castelá, catalá e portuguesa. A poesía popular de tradición oral foi outro dos seus campos de estudo, entre ela, a poesía medieval e dos séculos escuros.

Ademais de como analista, cultivou as letras como ensaísta, narrador, poeta e dramaturgo, así como o escrito xornalístico.