Galicia confirma dous casos de nenos con síntomas compatibles con intoxicación por fórmulas infantís contaminadas

O Ministerio de Sanidade comunicou ao Centro Europeo para a Prevención e o Control das Enfermidades (ECDC, pola súa siglas en inglés) a notificación en España de 41 casos de menores con síntomas gastrointestinais asociados ao consumo de fórmulas infantís retiradas por posible contaminación coa toxina cereulida, producida por 'Bacillus cereus'.

Deles, tal e como confirmou a Consellería de Sanidade consultada por Europa Press, dúas dos casos sospeitosos están en Galicia. Indican que presentaban sintomatoloxía compatible e antecedentes de consumo dalgún lote afectado pola retirada. Con todo, destacan que ningún dos dous casos galegos requiriu ingreso porque a sintomatoloxía gastrointestinal foi leve.

Sanidade informaba este xoves que a notificación realizouse no marco da coordinación coas comunidades autónomas, ás que se solicitou a comunicación dos casos compatibles ao Centro de Coordinación de Alertas e Emerxencias Sanitarias (CCAES) e ao Centro Nacional de Epidemioloxía (CNE), co obxectivo de reforzar o seguimento do evento.

Os 41 casos comunicados foron notificados por dez comunidades autónomas: Andalucía, Aragón, Canarias, Castela-A Mancha, Castela e León, Cataluña, Galicia, Murcia, A Rioxa e Comunidade Valenciana. A mediana de idade dos casos foi de 4 meses. Todos eles presentaron síntomas gastrointestinais, principalmente vómitos e diarrea, con ou sen outros síntomas asociados.

Ademais, notificáronse outros dez casos con síntomas compatibles que consumiron produtos das marcas retiradas, aínda que en nove deles non foi posible identificar o lote de fórmula infantil consumido. En relación coa evolución clínica, 13 dos 41 casos requiriron hospitalización, aínda que todos eles foron dados de alta. Unicamente un dos casos hospitalizados precisou ingreso nunha unidade de coidados intensivos ao presentar, ademais da sintomatoloxía gastrointestinal, unha infección respiratoria.

No estudo microbiolóxico, en tres casos identificouse algún microorganismo en mostras de feces: 'Campylobacter sp.' nun caso, rotavirus noutro e 'Bacillus cereus' nun terceiro. Así mesmo, en dous casos notificouse a existencia de episodios de gastroenterites na contorna familiar.

Coordinación europea

O Ministerio lembra que a Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) veu informando a través de sucesivas alertas sobre a retirada destes produtos, en coordinación coas autoridades competentes e no marco dos mecanismos europeos de intercambio rápido de información.

Diferentes países da Unión Europea comunicaron a identificación de casos que poderían estar relacionados con este evento. Con todo, Sanidade subliña que, polo momento, non se dispón dunha definición de caso común a nivel da UE. A información remitida por España foi incorporada ao 'Rapid Outbreak Assessment' que o ECDC publicou este xoves como parte do seguimento coordinado deste evento a nivel europeo.

O Ministerio de Sanidade destaca que mantén a coordinación coas comunidades autónomas, a AESAN e as autoridades sanitarias europeas, e continuará actualizando a información conforme avance a avaliación epidemiolóxica e dispóñase de novos datos.

Menor risco en Europa

Pola súa banda, o Centro Europeo para a Prevención e o Control de Enfermidades (ECDC) e a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) publicaron un informe no que sinalan que o risco de exposición á cereulida reduciuse tras a retirada das fórmulas infantís en varios países europeos. Como resultado destas medidas, o ECDC asegura que a probabilidade actual de exposición considérase baixa.

Con todo, advirte de que poderían producirse novos casos se os produtos retirados permanecen nos fogares en lugar de ser devoltos. A retirada de varias fórmulas infantís (diferentes lotes, produtos e marcas) comezou en decembro de 2025 tras a detección de cereulida, unha toxina producida pola bacteria 'Bacillus cereus'. Ampliouse en 2026 tras unha Avaliación Rápida de Riscos da Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria, que estimou os niveis de seguridade da cereulida nas fórmulas infantís.

Ata o 13 de febreiro, sete países informaran de que estaban a investigar a orixe dos síntomas gastrointestinais en bebés tras o consumo de fórmulas infantís. Neste punto, o ECDC sinala que investigar e vincular casos nesta situación é difícil debido ás limitacións na vixilancia e as poucas posibilidades de analizar mostras de feces para detectar a toxina cereulida.

Ademais, os síntomas de intoxicación por cereulida, como náuseas, vómitos e diarrea, aseméllanse moito ás infeccións gastrointestinais virais comúns, que son comúns en Europa durante o inverno. Segundo o informe, a maioría dos bebés experimentaron síntomas gastrointestinais leves e recuperáronse; con todo, algúns foron hospitalizados debido á deshidratación.

Así, os bebés menores de seis meses son máis vulnerables á deshidratación e ás alteracións electrolíticas que os nenos maiores. En xeral, o posible impacto na saúde avalíase como baixo a moderado, dependendo da idade do neno. Polo momento, as autoridades de saúde pública e seguridade alimentaria están a levar a cabo investigacións para identificar os bebés con síntomas de intoxicación por cereulida e avaliar se os lotes retirados ou lotes adicionais de fórmulas infantís poderían ser o vehículo. O ECDC e a EFSA seguen vixiando a situación e prestando apoio aos países de Europa.

Consellos para os consumidores

O ECDC recomenda aos consumidores que sigan as directrices emitidas polas autoridades nacionais de seguridade alimentaria correspondentes. Os produtos retirados non deben administrarse a bebés nin nenos pequenos e deben devolverse ao momento de venda.

Así mesmo, o organismo destaca que é importante estar atento aos síntomas de vómitos e diarrea en bebés e nenos pequenos, independentemente da causa subxacente. A recomendación xeral é consultar a un médico se os bebés ou nenos pequenos presentan síntomas gastrointestinais persistentes ou graves.