Euskadi xestionará o subsidio de desemprego e prestacións familiares desde xaneiro de 2027

O Goberno vasco xestionará desde o 1 de xaneiro de 2027 o subsidio de desemprego e as prestacións familiares non contributivas, ademais do seguro escolar, despois de que na mañá deste venres asinárase un acordo entre os executivos central e vasco que inclúe tamén a prestación de Salvamento Marítimo. Esta xestión de Salvamento Marítimo será vasca a partir do 1 de outubro de 2026. Acórdase o traspaso do Centro Nacional de Verificación de Maquinaria de Barakaldo, en vigor a partir da publicación no BOE da cesión.

O ministro de Política Territorial, Ángel Víctor Torres, explicou, tras a firma do acordo na sede do seu departamento, que neste proceso negociador “interviñeron varios ministerios nun traballo que nunca é fácil” ata chegar a un acordo que respecta o Estatuto e a Constitución.

Das transferencias acordadas, a máis importante é a xestión das prestacións de desemprego. Estímase que a administración vasca pasaría a xestionar un importe anual duns 822 millóns de euros. A transferencia incluiría o traspaso das 30 oficinas do Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE) e de 534 traballadores, aínda que o Estado mantería a capacidade normativa.

Sobre a xestión do desemprego, Torres defendeu que a comunidade asume a xestión “dentro do carácter unitario da Seguridade Social e con respecto ao principio de solidariedade”. A portavoz do Goberno Vasco, María Ubarretxena, sinalou respecto ao acordo asinado esta mañá que con estes cinco traspasos a Euskadi péchase un “proceso negociador extremadamente laborioso” para chegar ao “bo porto” de ampliar “a casa vasca”, desde a filosofía de que “máis autogoberno é máis benestar”.

“Temos o noso sistema de políticas de emprego que comparte oficinas co SEPE; no mesmo lugar unha persoa ten que cambiar de mostrador, e agora váiselle facilitar ao cidadán que todo o relativo á súa vida laboral teña un portelo único”, sinalou.

Ubarretxena encomiou as virtudes do diálogo e a negociación e recoñeceu a boa actitude do ministro Ángel Víctor Torres e do secretario de Estado, Arcadi España aínda que lamentou que se deba chegar ao limite para asinar pactos como este. En todo caso, puxo en valor especialmente a importancia da xestión da protección de desemprego, do seguro escolar e as proteccións familiares non contributivas, coas que Euskadi pecha o ciclo das políticas pasivas sen romper a caixa única, dixo.

Ademais, encomiou o sistema de cota como a ferramenta básica para poder xestionar o traspaso e utilizar moito mellor os recursos. “É un día moi importante polo que se conseguiu, pero o traballo non termina aquí, aínda debemos pechar as competencias que nos quedan pendentes do Estatuto de Gernica e nese labor imos continuar” explicou antes de concluír: “Cúmprese así unha lei orgánica e iso era o que pediamos”.

Os gobernos central e vasco anunciaron onte o peche do traspaso a Euskadi destas cinco novas competencias, despois de que xurdiran tensións entre socialistas e nacionalistas e ambos os executivos. Así, o pasado mércores o presidente do PNV, Aitor Esteban, avisou de que se o Goberno de Pedro Sánchez non cumpría co que “está asinado e acordado” en materia de transferencias “as relacións” co seu partido "van cambiar”.

Estas declaracións tiveron unha resposta do mesmo ton por parte dos socialistas vascos. Finalmente este xoves alcanzouse o pacto tras varias conversacións entre o lehendakari, Imanol Pradales, e algúns ministros e mesmo co presidente do Goberno, Pedro Sánchez. E hoxe asinouse o pacto formalmente.

As comunidades gobernadas polo PP, como Galicia, cren que o Goberno central ten unha "dobre vara de medir". Segundo Diego Calvo, conselleiro de Presidencia, no caso das transferencias solicitadas pola Xunta, "a velocidade é distinta" porque ao executivo de Pedro Sánchez, "non lle importa avanzar ou non". 

Os populares cren que Pedro Sánchez merca a súa supervivencia política con cesións ao independentismo que "rompen a igualdade do españois", segundo Diego Calvo.