A violencia percorre México tras a morte de El Mencho nun operativo con axuda dos EUA

México afronta unha escalada de violencia, con incendios e bloqueos, en polo menos 16 dos seus 32 estados, tras o abatemento este domingo dun dos capos máis buscados, El Mencho, líder do Cártel de Xalisco Nueva Generación (CXNG), nun operativo con intelixencia dos EUA, no medio da crecente presión de Washington para combater o tráfico de droga.

Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, alias El Mencho, de 59 anos, faleceu cando era trasladado vía aérea á Cidade de México por forzas federais tras un operativo no municipio de Tapalpa, a 130 quilómetros ao sur de Guadalaxara, capital de Xalisco (oeste), con apoio de información proveniente dos Estados Unidos, segundo informou a Defensa de México.

O operativo nesa zona rural derivou nun enfrontamento armado no que militares repeleron unha agresión, con saldo de sete presuntos integrantes do CXNG mortos, incluído o propio líder, dous detidos e o aseguramento de armamento de alto poder e vehículos blindados, incluídos lanzacohetes, segundo o Exército.

En resposta á acción, comezaron os chamados narcobloqueos en distintos puntos do sur de Xalisco, berce do cártel, con vehículos incendiados e estradas pechadas. O goberno estatal activou o código vermello, suspendeu o transporte público nalgunhas zonas e as clases presenciais o luns.

A reacción estendeuse a estados veciños como Michoacán, Colima e Nayarit (oeste), e posteriormente a Guanajuato, Aguascalientes (centro), Tamaulipas, Baixa California (norte), Guerrero e Quintana Roo (sur), onde se rexistraron bloqueos, incendios a vehículos e negocios, incluídas sucursais do Banco del Bienestar do goberno.

Voos cancelados, suspensión de clases, bloqueos viarios

En Puerto Vallarta (Xalisco), un dos principais destinos turísticos do país, canceláronse voos, mentres en todo o estado o gobernador suspendeu os eventos masivos, incluído o concerto da cantante estadounidense Kali Uchis en Guadalaxara, unha das cidades sede do Mundial 2026.

Ata o de agora, polo menos 16 Estados rexistraron bloqueos e disturbios, incluídos tamén Puebla, Querétaro, Estado de México (centro), Veracruz, Oaxaca e Chiapas (sur).

Ademais dos sete sicarios abatidos no operativo en Xalisco, outros catro morreron en Michoacán, segundo informou o gobernador Alfredo Ramírez. Tamén se suman 22 detidos, en Xalisco, Michoacán e Guanajuato, segundo datos oficiais.

Mentres que as clases foron oficialmente suspendidas nos estados de Xalisco, Nayarit, Michoacán, Colima, Querétaro, Guanajuato, Baixa California e na rexión do Itsmo de Oaxaca. No resto do país, a Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM) non suspendeu clases, aínda que informou que non aplicará faltas aos estudantes que non poidan presentarse por problemas de mobilidade nalgunhas rexións e facultades.

A alerta estendeuse á capital mexicana co traslado ao final da tarde do corpo de El Mencho desde o hangar da Fiscalía Xeral da República (FXR), escoltado por forzas federais cara aos servizos forenses da dependencia en Cidade de México, onde se realizarán as probas de identificación e peritaxes oficiais.

Pola súa banda, a presidenta Claudia Sheinbaum chamou á poboación a manterse informada e en calma e recoñeceu ás forzas armadas polo operativo que derivou no abatemento do líder do CXNG. A Defensa mexicana confirmou que a operación contou con información complementaria dos Estados Unidos, no marco de coordinación e cooperación bilateral.

O abatemento de El Mencho ocorre nun contexto de crecente presión de Washington contra os cárteles mexicanos, que o ano pasado declarou como terroristas. Os Estados Unidos acusábao de encabezar un reinado de terror en México e de destruír innumerables vidas co tráfico de fentanilo, e ofrecía ata 15 millóns de dólares por información que conducise ao seu arresto ou condena. Baixo o seu mando, o CXNG expandiu a súa presenza en México e fortaleceu rutas de tráfico de droga, incluído o fentanilo cara aos Estados Unidos, que o colocou entre os narcotraficantes máis buscados por ambos os países.

España aconsella extremar a precaución en México

A embaixada de España en México aconsella precaución aos nacionais no país tras os feitos violentos rexistrados. Como medida de seguridade recomenda evitar os cruces de fronteira entre México e os EUA polos pasos de Reynosa (Estado de Tamaulipas) e Tijuana (Estado de Baixa California).