Endesa di que Red Eléctrica rexeitou analizar subas de tensión das que advertiu meses antes do apagamento

 O conselleiro delegado de Endesa, José Bogas, afirmou este luns que Red Eléctrica de España (REE) rexeitou analizar episodios de sobretensións no sistema dous meses antes do apagamento do 28 de abril de 2025 ao considerar que estes non eran "ningún incidente".

É unha das conclusións que o directivo da compañía deixou durante a súa comparecencia na Comisión de Investigación do Congreso dos Deputados sobre o cero eléctrico acontecido hai un ano. En concreto, Bogas explicou que a partir de 2025 o sistema empezou a adoecer subidas de tensión "tremendas", unha delas o 31 de xaneiro.

O directivo dixo que as empresas eléctricas remitiron o 10 de febreiro un escrito ao operador do sistema para convocar o Grupo de Análise de Incidentes (GRAI) e Red Eléctrica rexeitou a proposta ao considerar que o episodio non era notable.

"O 10 de febreiro nós pedímoslle a Rede Eléctrica analizar o incidente e din que non, que non foi ningún incidente", expuxo Bogas ante os grupos parlamentarios do Congreso.

 A continuación, Bogas comentou que a denominada operación reforza do sistema eléctrico que se activou despois do apagamento para dar unha maior estabilidade cun maior uso de enerxías convencionais, especialmente ciclos combinados de gas natural, tería que ser a operación normal e estar activa antes do apagamento.

Neste sentido, cre que o operador si cometeu unha "imprudencia" ao non ter activado este modo de operación e traballar ao límite do control da tensión cando xa se produciran avisos.

"A imprudencia para min é pois non darse conta disto e seguir crendo que a tensión se podía manter sen que ocorrese nada", remachou.

 No que se refire á actuación de Red Eléctrica o día do apagamento, Bogas dixo que, ao seu xuízo, o operador "reaccionou tarde" e debería poñer máis elementos síncronos de xeración e reclamar máis enerxía hidráulica e pedir un ciclo combinado adicional.

Sobre os expedientes sancionadores que abriu a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) por indicios de infracción no apagamento, o directivo asegurou que as instalacións de Endesa sinaladas por Competencia (Biescas, Ondinas, Vandellós, Ascó, Mediano, Mequinenza e Ribarroja de Ebro) "non contribuíron ao apagamento".

Posibles accións legais contra o informe europeo

 Durante a súa comparecencia tamén lanzou críticas ao informe elaborado polo panel de expertos europeos (Entso-E) ao considerar que hai un "conflito de interese clarísimo" pola presenza de Rede Eléctrica nese panel.

De feito, Bogas dixo que Endesa xa remitiu unha carta de protesta polas "carencias" que entende que ten o documento e asegurou que exercerán accións legais ao respecto.

Críticas tamén de Iberdrola, que pide coñecer os audios

O conselleiro delegado de Iberdrola España, Mario Ruiz-Tagle, considerou "fundamental" que os audios e toda a información en mans de Rede Eléctrica de España (REE) sobre o apagamento eléctrico do 28 de abril de 2025 "póñanse ao dispor de todas as partes" e mostrou as súas "preocupacións" respecto á imparcialidade do informe do panel de expertos europeos (Entso-E).

Na súa comparecencia na Comisión de Investigación do Congreso dos Deputados sobre o cero eléctrico, Ruiz-Tagle viu así clave "escoitar aos operadores da rede eléctrica para que conten que lles pasa todos os días".

"Se é que, perdoe o símil, pero isto é un accidente en que se caeu un avión, o avión está enteiro e os pilotos están vivos. E non chamamos nin á peritaxe do avión, nin chamamos aos pilotos. Creo que temos que escoitalos, é fundamental", dixo.

A este respecto, indicou que Iberdrola, do mesmo xeito que outras empresas do sector, solicitou esas máis de 8.000 conversacións e máis de 1.000 correos electrónicos que Red Eléctrica remitiu no seu día á Policía Nacional na investigación aberta na Audiencia Nacional pola posibilidade dun ciberataque.

"Necesitamos entender o contexto en que isto se produciu", afirmou, antes de insistir en que "cada día que van saíndo máis e máis informes e vaise tendo máis coñecemento, imos dando conta da importancia do contexto".