Dentro, fóra, por María Bastida

No ámbito da vivenda estamos a discutir moito sobre as condicións para quedar nunha e bastante menos sobre como conseguir que haxa vivendas para entrar.

O problema económico que formulan as medidas que imos coñecendo é quen gaña protección e quen pode quedar fóra. Segundo o que recollen os textos, quen xa ten contrato pode gañar estabilidade e contención da renda. Iso ten valor, especialmente para unha familia que non pode afrontar unha mudanza. Pero quen busca o seu primeiro alugueiro necesita que alguén queira ofrecerllo. Se o propietario percibe máis dificultades para recuperar a vivenda ou máis incerteza sobre os seus ingresos, pode endurecer a selección do inquilino, vender ou buscar outro uso. O risco é que acabemos protexendo a continuidade duns contratos a costa de dificultar a sinatura doutros.

E iso ten consecuencias sociais claras. O alugueiro pode resultar máis difícil precisamente para quen ten unha nómina máis pequena, un contrato temporal ou ningunha garantía familiar. Aínda que se conteña o prezo, a escaseza pode repartirse segundo a solvencia.

Por iso me interesa a lóxica do mecanismo de cobertura pública dos impagos: reducir o risco do propietario é unha forma de animalo a alugar. Se a vulnerabilidade é un problema social, ten sentido que a Administración asuma o seu custo. Pero, tal e como aparece descrito, hai unha diferenza decisiva entre que a Administración pague e que pase a ser debedora. Ao propietario non lle dá a mesma seguridade cobrar que ter recoñecido o dereito a cobrar. A eficacia dependerá dos prazos reais, do procedemento e do financiamento.

A medida galega actúa sobre outra parte do problema. As axudas anunciadas pola Xunta para construír vivendas municipais de alugueiro buscan engadir oferta pública, con ata 80.000 euros por vivenda. Esa orientación paréceme acertada, aínda que polo momento nos movemos nunha escala modesta e tardarán en estar dispoñibles.

Quizais a clave sexa preguntarse que é o que cambia mañá para quen hoxe busca piso e non atopa ningún. Porque esa persoa aparece pouco no debate. Non ten un contrato que prorrogar, nin unha renda que conxelar, nin un caseiro ao que reclamar. Necesita unha vivenda dispoñible. En definitiva, podemos discutir como protexer cada contrato, e debemos facelo. Pero unha política de vivenda tamén ten que conseguir que se asinen contratos novos.