Datos e datas, por María Bastida

Hai investimentos que protestan cando non lles gustan as regras, e outros que nin se molestan, porque simplemente non veñen. Como os centros de datos.

Empecemos polo que está pasando. O Goberno prepara un decreto para poñer orde nun sector que medrou a toda velocidade. E pide cousas bastante esixentes, como que o 80 % da electricidade que consuman estes centros proceda de renovables. E ollo, non vale con cadrar as contas ao final do ano, ten que cumprirse hora a hora. Tamén ás tres da madrugada dun día sen vento. A isto súmase a proposta do Ministerio de Economía de que calquera empresa estranxeira que queira investir nun centro de datos necesite autorización previa do Goberno. Mesmo se vén construílo desde cero, nun terreo baleiro.

E por que todo isto? Pois hai razóns, e non son malas. Un centro de datos é, basicamente, unha nave chea de ordenadores funcionando día e noite, e iso consome moitísima electricidade. A rede eléctrica non é unha billa infinita, e os megawatts que quedan nun centro de datos non os vai ter unha fábrica. Tamén parece lóxico preguntarse quen controla unhas instalacións nas que se garda cada vez máis información importante. E hai un terceiro motivo, case de orde doméstica. Hai moitísima capacidade eléctrica reservada para proxectos que non se sabe se chegarán a existir. Fálase duns doce xigawatts reservados, cando o que se espera que sexa o consumo real dos centros de datos en 2030 son tres ou catro. É como reservar mesa para doce e presentarte con catro amigos.

Agora, o que nos toca. Galicia está moi ben colocada para isto. Temos solo, vento e un clima fresco que vén de marabilla para refrixerar ordenadores. E temos As Pontes. Endesa ofreceu os terreos da antiga central térmica para acoller centros de datos de ata tres xigawatts. Alí xa hai solo industrial, liñas eléctricas que antes evacuaban a enerxía do carbón e parques renovables arredor. Pero a propia Endesa pon como condición que a rede eléctrica acompañe. E aquí a calquera galego lle soa a canción, porque a falta de rede é un problema que levamos anos arrastrando.

Que pode pasar? O risco non está en ningunha medida concreta. Cada unha, por separado, pódese defender. O risco está na suma. Unha empresa que vai gastar mil millóns mira todas as normas xuntas: canto tarda en conseguir conexión, cantos permisos necesita, como vai ter renovables a todas as horas e, agora, se ademais ten que pedir autorización por ser de fóra. E despois fai o que faría calquera: compara. Con Portugal, con Francia, con quen lle ofreza o mesmo con menos papeleo. Se as contas non saen, o proxecto marcha. E os demais quedamos mirando un terreo baleiro.

E que se pode facer? Eu diría que dúas cousas, e ao mesmo tempo. A primeira, poñer orde: retirar as reservas de capacidade que están aí ocupando sitio e dar prioridade aos proxectos serios. A segunda, reforzar a rede eléctrica, que é o que de verdade lle falta a Galicia. E engadiría unha terceira: deixar de poñerlle trabas constantemente ao investimento. Regular, si. Esixir garantías, tamén. Pero cada nova condición, autorización ou trámite ten un custo. E cando se acumulan demasiados, chega un momento no que o problema é a sensación de que investir aquí é máis difícil que facelo noutro sitio. O capital non protesta nin monta unha manifestación. Simplemente compara e marcha a onde lle poñen as cousas máis fáciles. Ou, simplemente, menos complicadas.