Bruxelas aparca o telebrallo das medidas para afrontar as consecuencias da guerra

A Comisión Europea propuxo este mércores coordinar accións, afastarse dos combustibles fósiis e acelerar a xeración doméstica e renovable como resposta á crise de Oriente Medio, que provocou que os Vinte e sete gastasen 24.000 millóns de euros extras en hidrocarburos en 54 días de guerra. 

"Fixemos moito, pero aínda temos que acelerar máis e desenvolver un escudo", dixo este mércores en conferencia de prensa a vicepresidenta da Comisión para a Transición Limpa, Xusta e Competitiva, Teresa Ribera.

Ao seu lado, o comisario de Enerxía e Vivenda, Dan Jørgensen, lembrou que a UE gastou 375.000 millóns de euros en importacións de combustibles fósiis en 2024 e chamou a tomar accións a medio prazo, porque a crise persistirá aínda que se reabra mañá o estreito de Ormuz.

"Aínda que desaparecese mañá, probablemente farían falta aínda dous anos, quizá máis, para reconstruír a produción e o transporte de gas. Os prezos do gas natural licuado non se estabilizarán nos dous próximos anos", asegurou.

No caso do petróleo, espérase que a produción e o transporte se reaxusten "moito máis rápido", en cuestión de "semanas", o que en conxunto indica que "mesmo no mellor dos escenarios, a situación é mala"."Estamos enormemente decididos a poñer en marcha políticas que non só aborden a crise actual, senón tamén as futuras", dixo Jørgensen ao presentar a comunicación "Accelerate EU", que propón espremer a normativa comunitaria vixente.

Sen recomendación de máis teletraballo

Bruxelas non presentou recomendacións concretas aos países e cidadáns para reducir a demanda enerxética, como se esperaba, e apraza a iniciativa ao 13 de maio, cando os ministros de Enerxía manterán unha reunión informal en Chipre.

Será entón cando a Comisión propoña "un catálogo de medidas replicables para xerar aforro enerxético e melloras de eficiencia do sistema, así como medidas para substituír os combustibles fósiis por enerxía limpa autóctona", sinala o documento "Accelerate EU".

O aprazamento prodúcese tras un certo balbordo xerado despois de que en borradores previos filtrados á prensa aparecese que a recomendación de instaurar un día semanal de teletraballo, que algúns medios entenderon erroneamente como unha imposición comunitaria dun 20% de traballo a distancia.

A Comisión tampouco asume a proposta de España, Alemaña, Italia, Portugal e Austria para recomendar que se instaure un imposto aos "beneficios caídos do ceo" das grandes empresas enerxéticas durante a crise.

Curto e longo prazo

As propostas presentadas este mércores divídense en dous bloques, un de posibilidades inmediatas e outras a medio prazo, grupo este último no que a Comisión si avanza que se expón axustes normativos.

Pero no inmediato, prevalece a tese de que 2026 non é 2022, nin pola gravidade da crise enerxética para a UE nin polas medidas que se poidan adoptar, pois nos catro últimos anos os Vinte e sete xa diversificaron os seus provedores de gas e aceleraron o despregamento de renovables.

O 63% da electricidade da UE era doméstica e renovable ou nuclear en 2022 e o dato supera agora o 70%, o que "explica por que esta crise non se trasladou, polo menos ata o de agora, á electricidade", indican desde a Comisión.

O barril de Brent encareceu aproximadamente un 30 % e o gas, arredor dun 22 %, ao que se suma unha gran volatilidade, e en Bruxelas existe preocupación polo conflito no golfo Pérsico.

O nivel de tensión e de reacción é limitado comparado coa crise de prezos desatada cando Rusia invadiu Ucraína. Entón, o mercado TTF de gas Ámsterdam chegou a marcar prezos de 240 euros o megawatt hora, e agora rolda os 39 euros.

Con todo, Bruxelas urxe ás capitais para iniciar canto antes o enchido das reservas de gas para o próximo inverno.

Oportunas, específicas e temporais

Outras medidas que suxire o Executivo son protexer os consumidores vulnerables fronte á volatilidade, incluída a industria, con axudas directas á renda, bonos enerxéticos e redución dos impostos especiais á electricidade.

Nas próximas semanas, a Comisión tamén presentará propostas lexislativas sobre cargos de rede e fiscalidade, "garantindo, entre outras cousas, que a electricidade tribute menos que os combustibles fósiis".

Bruxelas tamén traballa nun marco temporal de axudas de Estado con máis flexibilidade e medidas de emerxencia para que os Gobernos poidan apoiar os sectores máis expostos.

Antes do verán, a Comisión tamén presentará un plan de acción de electrificación, que incluirá medidas para eliminar barreiras nos sectores da industria, o transporte e os edificios, e organizará un Cume de Investimento en Enerxía Limpa para acelerar o financiamento privado.