As consecuencias económicas do ataque a Irán: o Estreito de Ormuz como epicentro da incerteza global, por Santiago Calvo

O ataque conxunto dos Estados Unidos e Israel contra Irán abriu un escenario de enorme incerteza para a economía global. Máis aló da dimensión militar e xeopolítica do conflito, as consecuencias económicas xa se están a deixar sentir antes mesmo de que os mercados abran o luns. O epicentro da preocupación ten nome propio: o Estreito de Ormuz.

Por esta canle de apenas 50 quilómetros de ancho, entre Irán e Omán, transitan cada día ao redor de 20 millóns de barrís de petróleo, o que equivale aproximadamente ao 20 % do consumo mundial de cru. Ademais, case o 20 % da subministración global de gas natural licuado —principalmente procedente de Qatar— tamén atravesa esta vía antes de dirixirse cara a Asia e Europa. Calquera interrupción prolongada deste fluxo tería efectos inmediatos sobre os prezos, a subministración e a estabilidade financeira mundial.

Formalmente, o estreito non está pechado. A misión naval europea Aspides confirmou que varios buques recibiron advertencias por radio da Garda Revolucionaria iraní, pero Irán non emitiu ningunha orde oficial de bloqueo. Con todo, decenas de petroleiros e buques gaseiros permanecen detidos ou reducindo velocidade nas inmediacións. Varias empresas petroleiras e casas de comercio xa pediron aos seus capitáns que agarden a ambos os lados do paso. E múltiples aseguradoras anunciaron a cancelación de pólizas para buques que transiten pola zona, o que encarecerá notablemente os custos de transporte. A percepción de inseguridade xa está a xerar disrupcións masivas aínda que non exista un bloqueo físico.

Os analistas barallan varios escenarios. Se Irán conseguise facer inseguro o tránsito polo estreito, os prezos do petróleo poderían superar os 100 dólares por barril. É plausible un pico temporal neses niveis. Oxford Economics, pola súa banda, sitúa a súa estimación máis moderada arredor dos 84 dólares por barril mentres dure a interrupción. O Brent pechou o venres a 72,87 dólares, tras acumular unha suba de case o 20 % desde comezos de ano.

O mercado, iso si, parte dunha situación de relativa folgura na oferta grazas ao incremento de produción nos Estados Unidos, o Brasil e o Canadá. Arabia Saudita e Emiratos Árabes dispoñen de oleoductos alternativos que conectan co Mar Vermello e o Golfo de Omán, pero a súa capacidade conxunta apenas cubriría unha fracción dos fluxos habituais polo estreito. Os máis afectados serían os importadores asiáticos: A China recibe polo estreito case a metade das súas importacións de cru.

En definitiva, o que está en xogo non é só o prezo do petróleo, senón a estabilidade dos mercados financeiros globais, as cadeas de subministración enerxética e, en última instancia, o crecemento económico mundial nun contexto que xa arrastraba tensións comerciais e inflacionarias.

As claves económicas da semana

A semana do 2 ao 6 de marzo chega cargada de datos que nos dirán como vai de saúde a economía real. Será unha semana para mirar á industria, ao emprego e á inflación, mentres o ruído arancelario de Washington segue sen apagarse. Estas son as tres claves:

Primeira clave: a industria europea esperta ou non? O luns 2 publícanse os PMI manufactureiros definitivos de febreiro para España e a eurozona, e o mércores 4 os de servizos. O dato flash xa deu unha sorpresa positiva: o PMI manufactureiro da eurozona saltou ata 50,8, o mellor rexistro dende xuño de 2022, por riba da barreira dos 50 puntos que separa contracción de expansión. Se o dato final o confirma, sería o primeiro sinal claro de que a industria europea deixa atrás case tres anos de recesión. Para Galicia, cunha economía moi ligada á automoción e ao sector naval, un cambio de tendencia na industria europea é osíxeno puro.

Segunda clave: o dobre exame do emprego e a inflación. O martes 3 coñeceremos a variación do paro rexistrado en España en febreiro, o primeiro termómetro laboral do ano despois dos datos atípicos de xaneiro. O mesmo día, Eurostat publica o IPC flash de febreiro da eurozona. Aquí está a cuestión: a inflación subxacente segue aferrada ao 2,6 % en España e preto do 2,4 % en Alemaña. Se non baixa, o BCE terá difícil xustificar un novo recorte de tipos na súa reunión do 18 de marzo. E iso importa: tipos máis altos durante máis tempo significan hipotecas máis caras e menos investimento.

Terceira clave: os aranceis de Trump, sen solución á vista. A Eurocámara conxelou a ratificación do acordo comercial cos EUA despois de que o Tribunal Supremo declarase ilegal parte dos aranceles e Trump respondese con novos gravames do 10 %. Esta semana seguirá a incerteza: se non hai claridade xurídica, o acordo non se votará en marzo. Para os sectores exportadores galegos, desde as conservas ata os compoñentes de automoción de Stellantis en Vigo, cada semana sen acordo é unha semana de incerteza nos pedidos.

En resumo: unha semana para comprobar se a industria europea revive, se o emprego aguanta e se Washington decide xogar limpo.