A ONCE dedica 5,5 millóns de cupóns ao 150 aniversario de 'O Tío Marcos da Portela', xornal pioneiro en galego

A ONCE en colaboración co Consello da Cultura Galega (CCG), entre outras institucións, dedicou 5,5 millóns de cupóns ao 150 aniversario de 'O Tío Marcos da Portela', un xornal escrito integramente en galego e impulsado en 1876 polo xornalista e escritor ourensán Valentín Lamas Carvajal que supuxo un "fito fundacional na historia da prensa en galego".

Tal e como explicou durante a súa presentación este mércores en Ourense o delegado da ONCE en Galicia, Manuel Martínez Pan, acompañado da presidenta do CCG, Dolores Vilavedra, e dunha das tataranetas do propio Lamas Carvajal, Ana Malingre, os cupóns poderán adquirirse a partir deste xoves para o sorteo do próximo domingo 1 de novembro, unha data que coincide co nacemento do creador do devandito periódico.

Nesta liña, Martínez Pan e Vilavedra destacaron a condición de discapacidade visual que o propio Lamas Carvajal padecía, pero que "non lle impediu pasar á historia como poeta, narrador e xornalista", así como "promotor dun ideario de rexeneración cultural". Así, Vilavedra enxalzou unha iniciativa que "contribuirá a que se fale moito e en moitos lugares" deste autor. "Non deixa de ser unha satisfacción", subliñou.

"Mostrounos que as persoas cegas tamén podemos ser escritores, xornalistas ou creadores de contidos coa mesma calidade que el demostrou no seu tempo", subliñou Martínez Pan.

A historia do xornal 

'O Tío Marcos da Portela' foi un xornal satírico e de opinión nacido en Ourense e escrito integramente en galego, que Valentín Lamas Carvajal impulsou en 1876 e baixo cuxa dirección contou con 430 exemplares, 125 números entre 1876 e 1880 e outros 305 entre 1883 e 1889.

Como consecuencia de dificultades económicas e a presión política, a publicación experimentou varias interrupcións ao longo dos anos, pero logrou alcanzar unha importante difusión para a época, con tiradas que chegaron a alcanzar os 4.000 exemplares.

A pesar de que o propio Lamas Carvajal foi o seu principal autor, o xornal contou con colaboracións esporádicas doutros autores e intelectuais galeguistas como Gonzalo López Abente ou Manuel Losada Diéguez, que recorrían á sátira ou a retranca para denunciar o caciquismo, as inxustizas sociais ou a marxinación da lingua galega.

Así, grazas á súa marcada traxectoria como poeta, narrador e xornalista, Lamas Carvajal foi considerado como o "cuarto pé" do Rexurdimento galego.