Perder diñeiro non é tan malo, por María Bastida

Cando unha grande empresa anuncia perdas de máis de 4.000 millóns de euros, tendemos a pensar que algo vai mal. Que o negocio se deteriora, a estratexia fracasa ou se inicia un período de declive corporativo. Con todo, os números vermellos de Telefónica din exactamente o contrario.

A compañía rexistrou perdas por 4.318 millóns de euros nun exercicio marcado pola saída de varios mercados latinoamericanos, un expediente de regulación de emprego en España e o axuste do valor contable dalgúns dos seus activos. É dicir, vendeu negocios, reduciu persoal e recoñeceu que parte do que tiña en balance valía menos do que dicía. Nada que permita triunfalismo, pero case todo necesario.

Porque o problema de Telefónica nos últimos anos non foi tanto a súa capacidade para xerar ingresos como a súa incapacidade para converter ese crecemento en rendibilidade estable. A empresa estaba presente en decenas de mercados, moitos deles con alta inflación, moedas volátiles, marcos regulatorios incertos ou risco político elevado. Crecer nese contexto non é crear valor, senón asumir máis volatilidade. Por iso a saída da Arxentina, Perú, Uruguai ou Ecuador pode interpretarse como unha renuncia a volume para gañar previsibilidade. Reducir exposición a divisas débiles e concentrarse en mercados onde o ingreso medio por cliente é defendible e a regulación estable. O mesmo razoamento pode aplicarse ao ERE, cun custo alto (máis de 2.500 millóns de euros) pero que se paga unha única vez. O impacto en produtividade, se a execución é correcta, prolóngase durante anos. Se se descontan estes elementos extraordinarios, Telefónica pecharía o exercicio con máis de 2.100 millóns de beneficio.

O que estamos a ver, por tanto, é o custo dun cambio de modelo. Telefónica está a tentar deixar de ser unha operadora global dispersa para converterse nunha empresa máis concentrada e financeiramente predicible. Menos presenza xeográfica e máis capacidade para xerar caixa. E iso ten implicacións. Menos risco e máis estabilidade no dividendo, pero tamén menos potencial de crecemento rápido. É o tipo de decisión que toman as compañías cando asumen que xa non compiten por ser máis grandes, senón máis rendibles. Por tanto, Telefónica non perdeu diñeiro, pagou por tentar deixar de perdelo no futuro. É como unha familia que vende o coche perdendo diñeiro e cancela un préstamo pagando penalización. Ese ano as súas contas empeoran. Pero a partir de entón, respira.