Os países da UE aproban asinar o día 17 en Paraguai o acordo co Mercosur a pesar das protestas do agro

Os países da Unión Europea (UE) apoiaron maioritariamente este venres asinar o acordo de asociación co Mercosur. O Consello da Unión pechaba formalmente o procedemento as cinco da tarde, segundo indicaron varias fontes diplomáticas.

"Asinaremos o 17 de xaneiro en Paraguai un acordo histórico e o máis ambicioso entre ambos os bloques", anunciou, a través das redes sociais, o ministro de Exteriores de Arxentina, Pablo Quirno, e confirmaron a Europa Press fontes europeas.

A noticia foi confirmada posteriormente polo canciller paraguaio, Rubén Ramírez.

"En conversación cos meus colegas, os ministros de Relacións Exteriores, acordamos que dita firma será o vindeiro sábado 17 de xaneiro en Asunción de Paraguai", dixo Ramírez nunha conferencia de prensa telemática.

A Asunción viaxarán en representación da Unión Europea a presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, e o presidente do Consello Europeo, António Costa, e asinaranse tanto o acordo de libre comercio como o acordo de asociación entre as dúas rexións.

O visto e prace dos Estados membro, pese ao rexeitamento de países como Francia e Hungría e de unha ampla representación do sector primario da UE, produciuse nunha reunión a nivel de embaixadores en Bruxelas despois de que na mesma sesión se aprobasen primeiro formalmente as salvagardas negociadas en decembro para reforzar a protección do sector agroalimentario europeo.

Francia e Hungría xa anunciaran que votarían en contra, mentres que países como Bélxica optaron por absterse. Para que o acordo fose posible era preciso unha maioría cualificada (un 55 % dos países que representen cando menos un 65 % da poboación da UE). 21 dos 27 países deron o si.

O acordo inclúe concesións a Mercosur no vacún, nas aves de curral, no etanol e no arroz, aínda que con prazos e de forma gradual; nos envíos cárnicos limita as preferencias a unha fracción da produción da UE (o 1,5 % para a carne de vacún e o 1,3 % para as aves de curral).

En canto aos produtos que exporta España, beneficia ao viño, ás bebidas, ao aceite de oliva, o chocolate ou os lácteos; con todo, desde o sector manexan prazos que se poden alongar dez anos para esas vantaxes.

Na pesca, a liberalización podería beneficiar ao abastecemento de materia prima para a industria española e entre as eventuais concesións hai prazos moi dilatados, por exemplo un desarmamento arancelario en 16 etapas para as vendas españolas de sepia e luras.

Mecanismo de salvagarda

As salvagardas fixadas para tranquilizar os agricultores europeos baséanse nun reforzo da vixilancia e na reacción rápida ante o aumento das importacións ou da caída de prezos; afectan a produtos sensibles, como o vacún, as aves, o arroz, o mel, os ovos, o allo, o etanol e o azucre.

Suporían a volta dos aranceis se hai problemas serios cos produtores comunitarios.

A marxe acordada este venres é do 5 % no caso do incremento das importacións de produtos sensibles respecto aos tres anos anteriores, ou que o prezo desas importacións sexa dun 5 % inferior ao do produto europeo comparable. Se isto se produce abriríase unha investigación que podería dar lugar a medidas por parte da Comisión Europea, como a volta dos aranceis sobre eses produtos.

Entre os produtos considerados sensibles están o polo, a tenreira, os ovos, os cítricos ou o azucre.

Quen gaña e quen perde co acordo

España exporta a Mercosur bens agroalimentarios por 463 millóns de euros, mentres que as importacións ascenden a 4.118 millóns anuais, segundo datos do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación de 2024.

Os produtos españois máis exportados a Mercosur son o aceite de oliva (106 millóns), o viño e o mosto (33,6 millóns) e as froitas de óso (31,8 millóns), mentres que os máis importados son a soia (1.880 millóns), o café (381 millóns) e os crustáceos (317,4 millóns).

O acordo, segundo a valoración do Goberno, desmantela aranceis impostos ás vendas españolas de aceite de oliva, viño e bebidas espirituosas, porcino, froitas e hortalizas, especias, produtos agrícolas transformados (confeitería, espesantes, salsas) ou queixos, agora situados entre o 10 % e o 35 %.

En canto ás importacións, fontes de Agricultura sinalan que mesmo a gandería vai beneficiar das concesións a Mercosur, porque terá maior seguridade de abastecemento de grans esenciais como a soia, o que favorece á industria dos pensos.

Unha opinión que non comparte o sector, que precisamente alertou da ameaza que supón a apertura aos produtos gandeiros de líderes agrícolas mundiais como Brasil ou Arxentina, nun momento moi delicado para a cabana española.

Dentro das froitas e hortalizas hai oportunidades para España, pero tamén ameazas pola apertura aos cítricos, especialmente aos zumes de Mercosur.

O rei, Sánchez e Albares congratúlanse do si da UE ao acordo 

O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, celebrou o acordo alcanzado este venres co Mercosur polo que "as empresas españolas poderán entrar en novos mercados, exportar máis e xerar máis emprego".

Pola súa banda, o rei Filipe VI e o ministro de Exteriores, José Manuel Albares, deron este venres un "parabén" ao apoio da Unión Europea ao acordo de asociación con Mercosur.

Albares lembrou que a diplomacia española levaba "impulsando e traballando durante moito tempo" a favor dese acordo con Mercosur, polo que el está "moi feliz".

O rei animou os embaixadores para "desenvolver en todo o seu potencial o acordo con Mercosur", que "tan importante é para a Unión" e "desde logo" para España.

"Sen dúbida hoxe estamos de parabén nese sentido", agregou Filipe VI.

O campo español rexeita o pacto e vese como "moeda de cambio"

O sector primario español criticou, en liñas xerais, o respaldo maioritario dado este venres polos países da Unión Europea á firma do acordo de libre comercio con Mercosur ao verse como unha "moeda de cambio", aínda que, tamén hai unha parte que ve oportunidades para o viño e o aceite de oliva.

Para o director de Asaja en Bruxelas, José María Castilla, este apoio provisional supón unha "traizón" da UE e da "clase política" cara ao sector agrario.

Trátase dun acordo "desfasado" en contido e "execución", alertou, con todo, hai "certas melloras" como os limiares de activación das cláusulas de salvagarda dun 10 % a un 5 %, grazas á mobilización do campo en Bruxelas o pasado decembro.

O secretario xeral de COAG, Miguel Padilla, lamentou, pola súa banda, que ao sector primario se lle utilice como "moeda de cambio", porque o acordo é unha "repartición de cromos", en concreto, de "vacas (americanas) por coches (europeos)" e que non se tiveron en conta as reivindicacións dos agricultores europeos.

Anuncian mobilizacións en Galicia

Agromuralla -colectivo que agrupa a produtores de leite das provincias de Lugo e A Coruña- e a asociación Gandeiros Galegos da Suprema -formada por gandeiros que producen carne ao amparo do selo Tenreira Galega Suprema- anunciaron este venres que sairán á rúa o vindeiro luns, 12 de xaneiro, para rexeitar a firma do acordo comercial entre a Unión Europea e os países do Mercosur.

Segundo afirmaron ambas as organizacións nun comunicado, é un tratado que poñería "en grave risco ás explotacións de vacún de leite e de carne galegas".

A industria alimentaria resalta a "oportunidade" para exportar

A industria alimentaria española resaltou a "oportunidade" do pacto entre a Unión Europea e o bloque do Mercosur para a exportación de alimentos e bebidas nun momento de "tensión xeopolítica global".

A Federación Española de Industrias de Alimentación e Bebidas (FIAB) reiterou a importancia de cláusulas espello que garantan os mesmos estándares de calidade, seguridade e normativas sanitarias e ambientais europeas para os produtos dos países do Mercosur que cheguen a Europa.