O Supremo avala tributar polo IRPF aínda que non se aceptase ou se rexeitase unha herdanza

O Tribunal Supremo estableceu que as ganancias patrimoniais xeradas por unha herdanza xacente, a que aínda non foi aceptada ou rexeitada, deben tributar no IRPF dos herdeiros, mesmo que aínda non poidan aceptar a herdanza nin asumir os bens hereditarios.

Nunha sentenza datada o pasado 2 de xullo, a sala do contencioso rexeita o recurso de casación presentado contra unha sentenza de decembro de 2023 do Tribunal Superior de Xustiza de Madrid.

En xaneiro de 2013 faleceu unha muller que nomeara herdeiros a partes iguais dous sobriños, establecendo un prazo de seis anos durante o cal non podían aceptar a herdanza.

Durante 2014, a xestión e venda de activos da herdanza xerou unha ganancia patrimonial de 1,4 millóns, co que a cada un deles lle corresponderon algo máis de 700.000 euros.

Un dos sobriños incluíu a súa parte da ganancia na declaración do IRPF de 2014, pero posteriormente solicitou a súa devolución ao considerar que aínda non era herdeiro para efectos fiscais e que a ganancia debía tributar no imposto de sucesións e doazóns cando vencese o prazo testamentario.

Facenda non só rexeitou a súa petición senón que lle impuxo unha multa de 23.400 euros.

O contribuínte sostiña que non podía ser considerado herdeiro ata o vencemento do prazo de seis anos, non procedía atribuírlle ganancias patrimoniais xeradas por bens que aínda non adquirira e ademais a tributación desas ganancias no IRPF podía provocar unha dobre imposición co de sucesións.

O Supremo lembra que a lei do IRPF establece que as herdanzas xacentes non están afectadas por este imposto, e distingue entre a condición de herdeiro para efectos fiscais e a adquisición efectiva dos bens hereditarios.

Aínda que o herdeiro a termo non poida aceptar a herdanza ata que chegue a data fixada no testamento, a súa designación como herdeiro é suficiente para atribuírlle fiscalmente as rendas xeradas pola herdanza xacente.

Por tanto, a imposibilidade de aceptar a herdanza non impide que as ganancias xeradas polo seu patrimonio tributen no IRPF.

Para o Supremo, ambos os impostos gravan feitos impoñibles distintos, xa que o IRPF grava as rendas e ganancias xeradas pola xestión do patrimonio hereditario mentres permanece en situación de herdanza xacente e o de sucesións afecta á adquisición dos bens e dereitos por herdanza.

Por todo iso, a Sala descarta a existencia de dobre imposición alegada porque no momento de imputarse as rendas no IRPF aínda non se vindicara o ISD pola adquisición dos bens.

Deste xeito, o Supremo establece como criterio xurisprudencial que as rendas xeradas nunha herdanza xacente deben imputarse no IRPF a quen fosen instituídos herdeiros, incluídos os chamados á herdanza como herdeiros a termo, aínda que non vencese o prazo nin se adquirisen os bens ou dereitos hereditarios.