O Nobel de Química é para Kagan e Soai polas reaccións que conducen á homoquiralidade
Os descubrimentos de ambos os científicos, cos que os químicos obtiveron novas ferramentas fundamentais para o seu traballo diario, contribuíron a resolver un dos maiores misterios da química: como se pode crear a homoquiralidade
Algunhas moléculas, como os aminoácidos, existen en dúas variantes que son imaxes especulares entre si, no entanto, os organismos vivos só conteñen unha destas imaxes especulares, sinalou a Real Academia no seu ditame
Niklas Elmehed © Nobel Prize Outreach
O Premio Nobel de Química 2026 é para o francés Henri B. Kagan e o xaponés Kenso Soai "polo descubrimento dos efectos non lineais e a autocatálise na síntese orgánica asimétrica", que permite aos científicos impulsar reaccións que conducen á homoquiralidade, anunciou este mércores a Real Academia das Ciencias Sueca.
Os descubrimentos de ambos os científicos, cos que os químicos obtiveron novas ferramentas fundamentais para o seu traballo diario, contribuíron a resolver un dos maiores misterios da química: como se pode crear a homoquiralidade, como a que se atopa en todos os seres vivos, é dicir, lograron que a química opte por unha imaxe especular.
Algunhas moléculas, como os aminoácidos, existen en dúas variantes que son imaxes especulases entre si, no entanto, os organismos vivos só conteñen unha destas imaxes especulases, sinalou a Real Academia no seu ditame.
Durante moito tempo, a orixe deste tipo de asimetría química, é dicir, o como podía xurdir a homoquiralidade, foi un misterio para os químicos, e Kagan e Soai descubriron a solución a este enigma. Cando os científicos comezaron a experimentar con reaccións capaces de formar dúas moléculas especulases, sempre obtiñan proporcións iguais de ambas as nos seus tubos de ensaio.
Non entanto, os químicos esforzábanse por producir só unha destas imaxes especulares, xa que no desenvolvemento de moléculas que interactuarán con seres vivos, como no caso dos fármacos, só unha das imaxes especulares terá o efecto desexado.
Kagan deu o primeiro paso decisivo en 1986, cando descubriu unha nova forma de manipular reaccións químicas, que lle permitiu crear un exceso maior dunha das imaxes especulases do que antes se cría posible.
O paso seguinte deuno Soai, quen en 1995 describiu nunha publicación clave como deseñou a primeira reacción química da historia con potencial para ser homoquiral. Conseguiuno finalmente en 2003, ao presentar unha reacción na que só se formaba unha das dúas imaxes especulases posibles, unha fazaña que ninguén, a parte da propia vida, lograra antes.
Os descubrimentos de Kagan e Soai foron decisivos para os químicos que deseñan reaccións para a fabricación de substancias destinadas a interactuar con seres vivos, como produtos farmacéuticos, aromas, fragrancias, produtos químicos agrícolas e tamén novos materiais.
