A canadense Anne Carson, premio Nobel de Literatura 2026

A canadense Anne Carson gañou o Premio Nobel de Literatura 2026 "pola súa obra audaz e inventiva que, en diálogo lúdico coa tradición clásica, creou novas formas para a literatura contemporánea", anunciou este xoves a Academia Sueca. 

Carson é unha poeta, ensaísta, tradutora, profesora e especialista en literatura clásica, principalmente en Grecia, que se converteu na décimo novena muller en lograr o galardón máis importante das letras.

Naceu en Toronto (Canadá) o 21 de xuño de 1950. Doutorouse en Linguas Clásicas pola Universidade de Toronto, que en 2012 concedeulle un doutoramento honoris causa pola súa traxectoria literaria e as súas achegas académicas ao estudo dos clásicos.

Profundamente reservada, Carson é reticente a que falen sobre a súa vida privada, que garda celosamente, polo que hai poucos datos biográficos oficiais.

Desde ben novo foi unha apaixonada da literatura clásica, eixo da súa obra. O seu primeiro achegamento coa literatura foi no instituto cando un profesor a invitou a que afondase sobre a cultura e a linguaxe da Grecia clásica, o que recoñece que lle axudou a formarse como futura escritora.

Como profesora de cultura clásica, cunha sólida formación en linguas clásicas, literatura comparada, antropoloxía e historia, na súa obra adoita haber referencia a estes temas.

Por exemplo, a Grecia clásica aparece en obras como Eros doce e amargo, publicada en 1986, onde realiza unha análise do concepto clásico grego referido o amor e a paixón.

A súa poesía, dificilmente clasificable, chega a ser incomprensible para algúns, e ela mesma recoñeceu nas poucas entrevistas que concedeu que non ten "flexibilidade lírica, nin agudeza sentimental". Estudo e creación interrómpense na súa obra como unha "deformación profesional", asegurou.

Carson é, a xuízo da crítica, unha das escritoras máis exquisitas e eruditas da literatura contemporánea, alén de autora dunha obra hipnótica, na que fusiona estilos, referencias e formatos, e aposta polo híbrido entre o grecolatino, o medieval e o contemporáneo.

Así foi creando un mundo exquisito, unha colaxe entre poesía, disertación, ensaio e drama, con achegas mesmo ás veces de ópera.

A editorial Chan da Pólvora publicou en galego dúas das súas obras: Antropoloxía da auga (Anthropology of Water) e Ensaio sobre iso no que máis penso (Essay on What I Think About Most), traducidas por Jesús Castro Yáñez.

Tras Eros doce e amargo, publicou Short Talks (1992), Plainwater e Glass, Irony and God (1995), antes de alcanzar unha gran repercusión con Autobiography of Red: A Novel in Verse (1998), unha reinterpretación contemporánea do mito de Xerión escrita en forma de novela en verso.

A estas seguiron Economy of the Unlost: Reading Simonides of Ceos with Paul Celan (1999) e Men in the Off Hours (2000), pola que gaño o seu primeiro Griffin Poetry Prize. Un ano despois publicou The Beauty of the Husband (2001), que lle valeu o Premio T. S. Eliot, do que se converteu na primeira muller gañadora.

Como tradutora publicou If Not, Winter: Fragments of Sappho (2002), publicado posteriormente en español como Si no, el invierno. Fragmentos de Safo, coas súas traducións dos fragmentos conservados da poeta grega.

Máis tarde publicou Decreation: Poetry, Essays, Opera (2005) e Grief Lessons: Four Plays by Euripides (2006), con traducións das catro traxedias.

En 2009 reuniu traducións de Esquilo, Sófocles e Eurípides en An Oresteia, traballo polo que obtivo ao ano seguinte o PEN Award for Poetry in Translation. Ese mesmo ano publicou Nox (2010).

Continuou con Antigonick (2012), a súa versión da Antígona de Sófocles. Tres anos despois realizou outra tradución para unha produción teatral dirixida por Ivo van Hove, con Juliette Binoche como protagonista.

Retomou en Red Doc (2013) os personaxes de Autobiography of Red, obra que recibiu en 2014 o seu segundo Griffin Poetry Prize.

Seguiron The Albertine Workout (2014), Float (2016), The Trojan Women: A Comic (2021), e Wrong Norma (2024). En Norma Jean Baker of Troy (2019) contrapón a dúas iconas, a estrela de Hollywood Marilyn Monroe e Helena de Troia.

Ao longo da súa carreira recibiu numerosos recoñecementos, entre eles o Premio Literario Lannan de Poesía (1996), o Premio Pushcart (1997), unha bolsa Guggenheim (1998) e unha bolsa MacArthur (2000). É ademais membro honorario internacional da Academia Estadounidense das Artes e as Ciencias desde 1999.

Entre os seus principais galardóns tamén destacan o Premio T. S. Eliot (2001) ou o PEN Award for Poetry in Translation (2010).

En 2020 recibiu o Premio Princesa de Asturias das Letras. O xurado destacou "a orixinalidade da obra" construída desde o coñecemento do mundo grecolatino.

Tamén conta cunha extensa traxectoria académica e impartiu clases nas universidades de McGill, Michigan e Princeton.