Inflación importada, por María Bastida

O Banco Central Europeo deixou o prezo do diñeiro onde estaba, pero recoñece que a guerra en Oriente Próximo empeora ao mesmo tempo a inflación e o crecemento. No fondo, o que estamos a ver é como reacciona unha autoridade monetaria cando o problema non nace dentro da economía, senón fóra, en forma de choque enerxético e xeopolítico.

Esa reacción dá pistas en tres direccións. A primeira, a inflación. Se soben o petróleo e o gas, Europa nótao antes e con máis intensidade porque segue sendo máis vulnerable como importadora neta de enerxía. A guerra, por tanto, altera o cadro macroeconómico. A segunda dirección é o crecemento. Europa volve enfrontarse ao vello problema de crecer menos precisamente cando empeora o custo da enerxía. O choque non só encarece, tamén arrefría. E iso sitúa o BCE nunha posición incómoda, atrapado entre dous riscos: quedar curto fronte á inflación ou pasarse de freada e debilitar aínda máis a actividade. A terceira ten que ver coa natureza mesma do problema. Isto non é, polo menos de entrada, unha inflación clásica de demanda. Non estamos ante unha economía requecida por exceso de crédito ou de gasto privado, senón ante un choque de oferta. Sobe a enerxía, empeoran os custos, deterióranse as expectativas e o banco central ten pouca marxe para arranxar a orixe do problema. Aí está o núcleo do debate. O BCE pode conter expectativas, vixiar a inflación subxacente e tratar de evitar efectos de segunda rolda, pero non pode abaratar o gas nin desfacer unha guerra con tipos de xuro.

Por iso a súa reacción era, ata certo punto, previsible. Que revise a inflación á alza non significa automaticamente que vaia responder con dureza. A historia monetaria europea apunta que subir tipos demasiado pronto ante un encarecemento enerxético pode ser un erro se a deterioración do crecemento termina impoñéndose. Ademais, non todo o impacto é inmediato nin homoxéneo. Nos combustibles pode haber unha translación máis rápida. No gas, a electricidade, os custos industriais ou os prezos finais, a transmisión adoita ser máis lenta, desigual e dependente de contratos, regulación e capacidade empresarial para absorber custos. Iso significa que o BCE non está a reaccionar só aos datos presentes, senón tamén ao risco de que o choque termine contaminando a inflación futura. E hai aínda un último plano, máis estrutural. Europa volve descubrir a súa vulnerabilidade. Cada crise deste tipo reabre a mesma ferida: dependencia enerxética, exposición xeopolítica e dificultade para responder sen danar o crecemento.

En resumo, o BCE ten que evitar dous erros á vez: parecer brando fronte aos prezos e parecer torpe fronte a un choque que non controla. É, sobre todo, un problema de límites. Frankfurt pode xestionar as consecuencias, pero a causa está moi lonxe das súas mans.