A economía cabe nun estreito, por María Bastida

Estamos outra vez ante unha xornada de caos, pero o caos bolsista é só a superficie. O relevante é que o mercado está a empezar a poñer prezo a un risco de cola moi serio: Ormuz.

A primeira cuestión é que o feito militar segue sendo confuso. Irán sostén que impediu a entrada de buques estadounidenses no estreito, e algún medio chegou a falar de mísiles contra un buque dos EUA. Con todo, esta información non puido ser verificada, e Washington négao, afirmando que dous destrutores estadounidenses entraron no Golfo e que outros buques cruzaron Ormuz. Esa incerteza explica o movemento en V: primeiro, cómprase petróleo e véndese en bolsa; despois, co desmentido estadounidense, o mercado corrixe parte do susto.

Pero o petróleo está a actuar como algo máis que un indicador de oferta. Está a funcionar como termómetro do medo. Que o Brent suba con forza e logo se modere non significa que non pasase nada, significa que os investidores non están a valorar tanto o dano actual como a probabilidade dunha interrupción maior. Se o mercado empeza a pensar que o tráfico enerxético pode quedar bloqueado, condicionado ou militarizado, o prezo incorpora de inmediato unha prima xeopolítica.

Para Europa, isto é especialmente delicado. Un choque de petróleo hoxe por hoxe reabre o peor dilema macroeconómico: menos crecemento e máis inflación. É dicir, xusto a combinación que complica a vida aos bancos centrais, ás empresas intensivas en enerxía e transporte e aos fogares. A repunta do cru non queda nas pantallas de cotización. Trasládase a expectativas de inflación, custos loxísticos, marxes empresariais, bonos e valoracións bolsistas.

Ademais, hai outro dato que non convén minimizar. Non só se discute se houbo ou non un incidente con buques estadounidenses; tamén se coñeceron ataques ou impactos sobre embarcacións vinculadas ao tráfico enerxético na zona. Iso cambia a natureza do risco. Xa non falamos só de tensión diplomática ou militar, senón dunha ameaza contra as rutas marítimas, os seguros, os fretes e a seguridade de subministración. É dicir, o problema non é que o petróleo deixe de chegar, senón que empece a chegar con máis risco, custo e incerteza.

Por iso, os mercados non están a reaccionar de forma histérica. Están a reaccionar racionalmente á información incompleta nun punto xeográfico crítico. Ormuz volve ser o interruptor emocional e económico do mercado mundial. E cando o petróleo se move así, Europa recibe unha advertencia directa sobre inflación, competitividade e crecemento.