España e outros catro países pídenlle á UE gravar os beneficios das enerxéticas
Propoñen un novo tributo para mitigar o impacto económico derivado do encarecemento do petróleo pola guerra de Irán
Un home enche o depósito en Berlín. REUTERS/ Axel Schmidt/Arquivo
Os ministros de Economía de España, Alemaña, Italia, Austria e Portugal solicitaron formalmente á Comisión Europea a creación dun novo tributo coordinado sobre os beneficios extraordinarios das empresas enerxéticas.
A proposta busca mitigar o impacto económico derivado do encarecemento do petróleo tras a escalada bélica en Oriente Próximo e o conflito con Irán.
Na misiva datada o 3 de abril, á que tivo acceso El País/Cinco Días, os responsables das carteiras de Finanzas instan o Comisario de Clima, Cero Emisións Netas e Crecemento Limpo, Wopke Hoekstra, a desenvolver un marco legal sólido para gravar as rendas inesperadas do sector.
O obxectivo declarado é evitar que o custo da crise enerxética recaia exclusivamente sobre os consumidores e o erario público.
A iniciativa conta coa sinatura do ministro español de Economía, Comercio e Empresa, Carlos Cuerpo, xunto aos seus homólogos Giancarlo Giorgetti (Italia), Joaquim Miranda Sarmento (Portugal), Lars Klingbeil (Alemaña) e Markus Marterbauer (Austria).
Volatilidade do mercado
Os asinantes sosteñen que a volatilidade actual do mercado, impulsada polas tensións xeopolíticas, xerou distorsións que requiren unha intervención comunitaria inmediata.
O documento fundamenta a proposta no precedente de 2022, cando a Unión Europea introduciu unha contribución temporal de solidariedade para afrontar a crise de prezos tras a invasión rusa de Ucraína.
Os ministros argumentan que a situación actual presenta paralelismos técnicos e fiscais que xustifican unha ferramenta similar, sen prexuízo das medidas que cada Estado membro adopte de forma individual.
Sede da Comisión Europea en Bruxelas. REUTERS/Yves Herman/Arquivo
No texto, os ministros subliñan a necesidade de enviar unha mensaxe de unidade política fronte aos efectos da guerra.
"Unha solución europea deste tipo actuaría como un sinal para os cidadáns dos nosos Estados membro e para a economía en xeral, demostrando que estamos unidos e somos capaces de tomar medidas. Tamén enviaría a mensaxe clara de que quen se beneficia das consecuencias da guerra deben poñer da súa parte para aliviar a carga sobre o público xeneral", di a misiva.
A proposta técnica inclúe unha novidade respecto aos instrumentos anteriores. Os cinco países piden á Comisión que estude "se e como" se poden incluír os beneficios obtidos no estranxeiro polas multinacionais petroleiras neste novo gravame.
Este enfoque busca unha fiscalidade máis dirixida que a aplicada en 2022, co fin de capturar de xeito efectivo o excedente de capital xerado polas operacións globais das enerxéticas durante o conflito.
O movemento dos cinco ministros sucede ás discusións mantidas na reunión do Eurogrupo o pasado 27 de marzo, onde xa se debateu a necesidade de protexer a estabilidade fiscal ante as restricións orzamentarias actuais.
Segundo o documento, a recadación permitiría financiar medidas de alivio para os consumidores e frear a inflación sen incrementar o déficit dos orzamentos públicos nacionais.
A Comisión Europea xa manifestou a súa disposición para revisar a proposta de forma acelerada, nun contexto onde o prezo do barril de cru mantén unha tendencia alcista pola inestabilidade nas rutas de subministración globais.
Agárdase que os servizos técnicos de Bruxelas avalíen a base legal deste posible instrumento nas vindeiras semanas.
Carlos Cuerpo durante unha entrevista con REUTERS/Kyaw Soe Oo/Arquivo
O precedente de Ucraína
A proposta dos cinco Estados membro toma como referencia técnica o Regulamento (UE) 2022/1854, o instrumento de emerxencia activado tras a invasión de Ucraína.
Aquela normativa estableceu unha contribución de solidariedade obrigatoria do 33% sobre os beneficios das petroleiras e gasistas que superasen en máis dun 20% a media dos catro anos previos.
Os ministros argumentan na súa misiva que este precedente legal ofrece a seguridade xurídica necesaria para actuar con rapidez ante a actual volatilidade do cru derivada do conflito con Irán.
O obxectivo de recuperar este mecanismo é capturar os excedentes das multinacionais para financiar medidas de alivio directo aos fogares e empresas.
Segundo o texto remitido á Comisión, a aplicación dun instrumento similar ao de 2022 permitiría frear a presión inflacionista sen comprometer a estabilidade dos orzamentos nacionais.
Os asinantes destacan que a medida busca corrixir as distorsións do mercado que permiten ao sector enerxético capitalizar a alza de prezos mentres o resto da economía asume o custo da crise.
Prezos nunha gasolineira berlinesa o 1 de abril. REUTERS/Lisi Niesner
Rebaixa en España
En España, a intervención do Goberno logrou reducir os prezos dos carburantes tras a escalada provocada polo conflito con Irán.
Segundo os datos do último Boletín Petroleiro da Unión Europea, o prezo medio do litro de gasolina sitúase nos 1,557 euros, o que supón un descenso de 17 céntimos respecto á semana previa.
O gasóleo, pola súa banda, cotiza a 1,777 euros tras unha baixada de 11 céntimos, consolidando o primeiro abaratamento nas estacións de servizo desde o estalido das hostilidades.
Este alivio nos chafarices responde ao paquete de choque que inclúe o recorte do IVE dos combustibles do 21% ao 10% e a redución do imposto especial sobre hidrocarburos. O Executivo estima que o custo total destas medidas ascende aos 5.000 millóns de euros.
Segundo analistas económicos, esta bonificación tributaria permitiu amortecer o Índice de Prezos ao Consumo (IPC) de marzo ata o 3,3%, cifra que sería significativamente superior sen a intervención directa sobre a fiscalidade enerxética.
