Enerxía, datos e certezas, por María Bastida

En política enerxética adoitase confundir exploración con produción. Esíxese rendibilidade inmediata a tecnoloxías que aínda están en fase de aprendizaxe e, ao mesmo tempo, tómanse decisións de grande impacto sen reducir previamente a incerteza. A iniciativa da Xunta de Galicia para deseñar unha plataforma flotante de análise de enerxía mareomotriz vai, precisamente, na dirección contraria.

A enerxía obtida de mareas e correntes mariñas non é hoxe unha tecnoloxía madura. Non o é en Galicia nin en ningún outro lugar de Europa. Os seus custos son elevados, a experiencia comercial é limitada e os modelos de negocio aínda non están definidos. Pretender o contrario sería irresponsable. Pero recoñecer esa inmaturidade non implica ignorar o seu potencial, senón abordalo con instrumentos adecuados ao seu estado de desenvolvemento. A decisión relevante, por tanto, non é investir en mareomotriz, senón investir en información. Datos propios, continuados e fiables sobre correntes, ondada, condicións de operación, corrosión, evacuación de enerxía ou compatibilidade portuaria. Sen ese coñecemento, calquera aposta industrial sería pura especulación. Con el, polo menos, pódese decidir con fundamento se existe ou non unha oportunidade real.

Galicia presenta, ademais, unha combinación de factores dificilmente replicable noutras rexións españolas: costa atlántica aberta, réxime de mareas regular, infraestrutura portuaria pesada, tradición naval e industrial e capital humano especializado. Isto non garante o éxito, pero reduce o custo marxinal de explorar. Desde o punto de vista da economía da innovación, explorar onde o custo de aprendizaxe é menor é unha decisión racional.

Este investimento non busca producir quilowatts a curto prazo. Busca reducir incerteza tecnolóxica e estratéxica, algo que de cando en cando se valora no debate público. Un custo acoutado hoxe que permite manter aberta unha posibilidade futura. Se os datos confirman viabilidade, Galicia estará ben situada. Se non, o custo do erro será limitado e a aprendizaxe acumulada seguirá sendo valiosa.

Fronte a outros debates enerxéticos, esta iniciativa destaca porque non promete máis do que pode ofrecer. Non se presenta como alternativa inmediata á eólica nin como solución máxica para o mix eléctrico. É exploración, non substitución. E esa honestidade técnica é, tamén, unha virtude económica. Nun contexto como o actual, onde a presión por executar rápido convive con elevados niveis de incerteza tecnolóxica, é interesante atopar decisións que aceptan horizontes longos e priorizan o coñecemento sobre o titular. Galicia non está a dicir que a enerxía mareomotriz vaia funcionar. Está a dicir que antes de decidir, quere saber.