Conceden permiso de 6 días ao ex-xefe de Eta Txeroki pero obrigan volver a prisión a outros 2 etarras

A Audiencia Nacional concedeu un permiso de seis días ao ex-xefe de ETA Garikoitz Aspiazu, Txeroki, que deberá levar unha pulseira de control telemático para constatar a prohibición de achegarse ás súas vítimas.

O titular da Praza 1 da Sección de Vixilancia Penal do Tribunal Central de Instancia, José Luis Castro, concedeu este permiso despois de que o pedise a Xunta de Tratamento da prisión de San Sebastián, onde Txeroki está interno, actualmente en réxime de semiliberdade, tras constatar a "positiva evolución do penado".

​​​​​​Asunción dos delitos, perdón ás vítimas e repudio da violencia 

En conformidade coa Fiscalía, este maxistrado considera que procede o permiso dado o avanzado da condena, que Aspiazu cumpre en outubro de 2027, a asunción dos seus delitos, a petición de perdón ás vítimas e o repudio do uso da violencia.

Garikoitz Aspiazu Rubina (Bilbao, 1973), considerado xefe de ETA ata a súa detención en 2008, foi condenado en 2011 a 377 anos de prisión pola Audiencia Nacional, mentres que en Francia acumulaba penas que suman máis de 30 anos.

Aspiazu está actualmente en réxime de semiliberdade, en aplicación do artigo 100.2 do Regulamento Penal, que está pendente de ser revisado polo xuíz de Vixilancia Penal.

Desde principios de 2026, Txeroki pode saír de prisión de luns a venres coa obrigación de regresar a durmir, unhas saídas que considerou procedentes a Fiscalía, que o pasado mes de febreiro esixiu que este ex xefe de ETA pedise perdón ás vítimas causadas en Francia, o que non fixera ata entón.

Aspiazu redactou en marzo unha carta na que pedía perdón ás devanditas vítimas, que se recolle no auto do xuíz Castro, que tamén alude á participación deste preso desde outubro de 2024 en talleres de xustiza restaurativa e ao informe dunha psicóloga que indica que este condenado ten "unha grande implicación e un compromiso real e honesto coas vítimas".

No permiso, terase en conta a prohibición de Aspiazu de acudir a determinados lugares onde residan as vítimas "da súa actividade delituosa".

A prisión colocará a Aspiazu unha pulseira de control telemático "como medio de constatar a prohibición se o lugar de desfrute do permiso superase o límite quilométrico fixado para as devanditas prohibicións".

Txeroki ten causas pendentes na Audiencia Nacional

Txeroki ten causas penais pendentes na Audiencia Nacional, pero o xuíz de Vixilancia Penal considera, do mesmo xeito que a Fiscalía, que iso "non debe ser impedimento para o permiso" pois o xulgado pode requirir a posta á disposición para declarar ou asistir á práctica de dilixencias.

Txeroki foi detido o 17 de novembro de 2008 en Francia e está condenado por centos de anos de prisión por distintos atentados. 

Rexeitada a semiliberdade para Anboto e Carasatorre

O xuíz de Vixilancia Penal da Audiencia Nacional, José Luis Castro, rexeitou a aplicación do réxime de semiliberdade do artigo 100.2 do Regulamento Penal á ex-xefa da ETA Soledad Iparraguirre, Anboto, e ao exintegrante do Comando Donosti Juan Ramón Carasatorre, o que supón a súa volta a prisión.

En senllos autos, contra os que cabe recurso, o maxistrado acorda que ambos permanezan en segundo grao penal e propón ao lexislador modificar o artigo 100.2, que supón a flexibilización do cumprimento das penas, ante as excarceracións anticipadas sen un pronunciamiento do órgano xudicial.

Respecto a Soledad Iparraguirre, á que o Goberno vasco concedeu un réxime de semiliberdade que lle permitía saír de luns a venres de prisión e só volver para pernoitar, o fiscal pediu que se lle revogase co argumento de que se trataba dun "terceiro grao encuberto" sen cumprir os requisitos.

Sobre a súa situación, o xuíz lembra a extrema gravidade dos delitos polos que foi condenada, 10 asasinatos, tenencia de explosivos, atentados, estragos, incendios, tenencia de armas e delitos contra a Coroa que se acumularon nunha pena de 30 anos de prisión.

No caso de Carasatorre, que cumpre unha condena acumulada de 30 anos de prisión por delitos de asasinato, atentado e utilización ilexítima de vehículo, o xuíz lembra que a resolución do Goberno Vasco non vén acompañada dun plan de execución, tal e como esixe o 100.2.

Esta situación, segundo o maxistrado, pode responder a que a Xunta de Tratamento do cárcere non acordou, previa proposta do Equipo Técnico, a aplicación da devandita medida, senón que foi unha decisión “que se adoptou unilateralmente polo Centro Directivo".

Excarceración anticipada 

No auto de Soledad Iparaguirre, o xuíz explica que a consecuencia de non aprobar a aplicación do 100.2 é o regreso dos penados a prisión, “unha ucronía inversa; sucede o que non tiña que acontecer, a excarceración anticipada”.

O maxistrado non alcanza a entender a executividade da medida cando se necesita a ulterior aprobación do Xuíz de Vixilancia.

“Estamos ante a redución ao absurdo, unha sorte de cuadratura do círculo insostible. Vexamos: un plan de execución require un traballo previo por parte dos membros do Equipo Técnico, isto é canto menos: perfilación do interno, estudo das variables clasificatorias, programación do contido do plan de execución", explica o xuíz Castro.