A xustiza volve condenar Audasa a devolver parte das peaxes cobradas durante as obras de Rande

A Audiencia Provincial da Coruña condenou Audasa, concesionaria da autoestrada AP-9, a devolver de forma parcial as peaxes que pagaron os usuarios durante a execución das obras de ampliación da ponte de Rande e dos accesos ao Morrazo e a Teis, na provincia de Pontevedra, entre 2015 e 2018.

O tribunal coruñés resolve como fixo o pasado outubro o Tribunal Supremo tras revogar unha sentenza da Audiencia de Pontevedra que dera a razón á compañía en contra do que previamente fallara do Xulgado do Mercantil número 1 pontevedrés, que avalaba a devolución desas peaxes.

Na sentenza que foi divulgada este venres, a Audiencia da Coruña introduce o matiz de que “a devolución do prezo só procede naqueles casos en que a entidade demandada incumpriu as súas obrigacións, isto é, cando a execución das obras afectou á fluidez do tráfico e, a pesar diso, non informou debidamente os usuarios”, segundo fontes xudiciais.

Desta forma, ordena que abone aos demandantes (empresas e particulares) a metade da peaxe correspondente aos días nos que, segundo un informe da DXT, o nivel de servizo foi catalogado como negro, vermello ou amarelo, “sempre que se xustifique a través das facturas achegadas aos autos o traxecto realizado, determinación que, a falta de acordo, deberá realizarse en fase de execución de sentenza”.

O tribunal resolve, desta forma, os recursos de apelación interpostos contra a sentenza do Xulgado de Primeira Instancia número 12 da Coruña, confirmando a súa decisión en canto á condena a Audasa a indemnizar aos demandantes, con todo estima parcialmente o recurso da empresa, pois establece que a devolución só procederá naqueles días en que se demostre que as obras afectaron a fluidez do tráfico.

“Non compartimos o criterio dos demandantes, acollido na sentenza de instancia, de que o mero feito da existencia das obras xustifique o incumprimento contractual e, en consecuencia, póidase considerar que o incumprimento abarcou todo o período de realización das obras, con independencia de que se realizou o traxecto sen incidencia algunha ou con retencións que afectaban á fluidez”, explica a sala na sentenza.  

O tribunal entende que o incumprimento se produciu “cando as obras afectaron á fluidez e prestacións propias da autoestrada e, a pesar diso, non se informou desta circunstancia aos usuarios coa antelación suficiente para evitar o atasco ou poder escoller un roteiro ou vía alternativa”.

A Audiencia destaca que Audasa, “pese ao coñecemento dun feito certo e seguro como era a realización das obras e da súa longa duración, e doutro certo e seguro como que o servizo, en ocasións, ía prestar de modo deficitario, non adoptou ningunha medida”.

É máis, engade o tribunal: "mantivo exactamente a mesma conduta allea á debida dilixencia e non tratou nin sequera entón de corrixir a situación existente, nin rebaixou o prezo da peaxe ante esa diminución no servizo, compensando aos usuarios pola defectuosa prestación que estes ían ter que soportar".

Os maxistrados afirman na resolución que "non é admisible que a contraprestación do usuario sexa a mesma que cando o servizo se presta en condicións de normalidade e que non se informe, coa debida antelación, sobre a repercusión efectiva das obras na circulación".

Ademais, recalcan que, cobrar todo o importe da peaxe, “cando o servizo era deficiente, mesmo en ocasións caótico, con longas retencións de vehículos”, afecta o equilibrio “ no contrato, facendo que resulte máis gravoso para o usuario que debe cumprir na súa totalidade a súa prestación, mentres que non recibe en iguais termos a prestación contraria”.

No fallo, a Audiencia conclúe que Audasa, durante a realización das obras, “cumpriu defectuosamente as súas obrigacións, ao non prestar os servizos propios e inherentes ao concepto de autoestrada coa normalidade que era de esperar e éralle esixible”. 

Tal actuación, segundo a sentenza, que é recurrible ante o Supremo, “causou un desequilibrio nas prestacións entre os contratantes, e con iso un evidente prexuízo aos demandantes, menoscabando os seus dereitos”.