A artista estadounidense Patti Smith, premio Princesa de Asturias das Artes 2026
O xurado recoñece a súa "impetuosa creatividade", o seu inconformismo e o seu compromiso fronte ás inxustizas
Compositora, poeta e activista, a 'madriña do punk' celebra 50 anos de carreira entre o feminismo e a intelectualidade
En 2019 recibiu a Medalla de Oro de Belas Artes do Ministerio de Cultura
Patti Smith, nun concerto na praia de Riazor no marco do Festival Noroeste en 2019 (Festival Noroeste)
A artista, cantante, compositora, escritora e activista estadounidense Patti Smith, considerada 'a madriña do punk', foi galardoada este mércores co Premio Princesa de Asturias das Artes 2026.
Patricia 'Patti' Le Smith (1946, Chicago, os Estados Unidos), cuxas composicións oscilan entre o poético e o musical, asinou ao longo dos seus máis de cinco décadas de traxectoria profesional títulos tan coñecidos como Because the night, coescrito con Bruce Springsteen, ou 'People have the power'.
Admiradora do simbolismo poético de Rimbaud e Bob Dylan e apaixonada de Lorca, triunfou ao longo da súa laureada carreira con numerosos éxitos interpretados cunha voz rota e unha música coa enerxía das bandas garage de rock de finais dos sesenta.
Autora de varios poemarios e artista visual, Smith -Medalla de Oro de Belas Artes 2019 do Ministerio de Cultura- saltou á fama co seu álbum debut Horses (1975), co que propuxo un punto de vista feminista e intelectual á música punk e converteuse nunha das artistas máis influentes da música rock.
O Premio Princesa de Asturias das Artes, que o ano pasado recaeu na fotógrafa mexicana Graciela Iturbide, está destinado a distinguir "o labor de creación, cultivo e perfeccionamento da arquitectura, a cinematografía, a danza, a escultura, a fotografía, a música, a pintura, o teatro e outras manifestacións artísticas".
Primeiros pasos na música
Smith, que foi distinguida co Princesa das Artes pola súa "impetuosa creatividade", o seu inconformismo e o seu compromiso fronte ás inxustizas, creceu en Filadelfia e Woodbury (Nova Jersey) e, tras graduarse na escola, empezou a traballar ben novo nunha fábrica de xoguetes debido ás dificultades económicas que atravesaba a súa familia.
En 1967 trasladouse a Nova York e traballou como vendedora de libros, articulista e autora de cancións e teatro, animada polo dramaturgo e actor Sam Shepard, co que escribiu Cowboy Mouth (1971).
Convertida en referente cultural, a súa traxectoria traspasou, segundo os especialistas, os límites do estritamente musical para converterse nunha comunicadora multidisciplinar e iconoclasta a través de distintas manifestacións artísticas como a poesía, a fotografía, a performance ou a videoinstalación.
Dotada dun extraordinario carisma, Smith ligou, ademais, as súas propostas ao compromiso con diferentes causas políticas e sociais e é considerada unha icona do activismo e a loita polos dereitos civís.
Tras gravar o seu primeiro sinxelo en 1974 co Patti Smith Group, Hey Joe / Piss Factor, un ano despois saltou á fama co seu álbum Horses, que fusionaba punk rock e poesía falada.
A compositora, que, posteriormente, tamén publicou Easter (1978) e Wave (1979), que contiña o exitoso 'Because the Night', viviu no oitenta practicamente retirada da música, ata que en 1988 publicou Dream of Life.
En 1995, un ano despois da morte do seu marido e do seu irmán, levou a cabo unha xira xunto a Bob Dylan (Princesa de Asturias das Artes 2007) e en 1996 volveu traballar coa súa banda habitual gravando Gone Again, un traballo ao que seguiron os álbums Peace and Noise (1997), Gung Ho (2000), Land (1975-2002) e Trampin, e en 2025 reeditou Horses, gravado en directo no Festival Meltdown de Londres.
Paixón pola poesía
Influenciada pola obra da xeración beat estadounidense, deixou tamén patente o seu gusto pola poesía francesa do século XIX, especialmente pola de Rimbaud, Baudelaire e Verlaine, así como a súa devoción por autores como García Lorca ou o chileno Roberto Bolaño, para quen compuxo unha canción.
Publicou poemarios como Seventh Heaven,Witt, Kodak, Babel, Woolgathering, Early Work, The Coral Sea e Auguries of Innocence.
Como narradora publicou varios libros de memorias, como Just Kids (Eramos uns nenos, 2010), co que obtivo o National Book Award dos Estados Unidos, e en 2025 publicou o último volume deste xénero, Bread of Angels (Pan de anxos).
Smith envorcou tamén o seu talento artístico na fotografía e outro tipo de disciplinas, e a finais de 2022 expuxo no Centro Pompidou de París unha instalación visual e sonora inspirada en Rimbaud, Artaud e Daumal.
Actualmente, segue realizando concertos e recitais de poesía e colaborando con artistas, como o grupo Soundwalk Collective, co que durante 2024 presentou por escenarios e centros culturais de todo o mundo Correspondences, unha peza mestura de arte audiovisual e performance que alerta sobre a crise climática.
Con numerosos galardóns como Comendadora da Orde das Artes e as Letras ou a Medalla da Cidade de Nova York, continúa cunha extensa xira de concertos por todo o mundo, que comezou o ano pasado, para conmemorar o quincuaxésimo aniversario de Horses.
