O TC suspende varios artigos cos que a Xunta buscaba a repotenciación dos eólicos

O pleno do Tribunal Constitucional (TC) admitiu a trámite o recurso de inconstitucionalidade promovido polo Goberno contra os cambios legais que, a través da lei de medidas fiscais e administrativas que acompañou os orzamentos de 2024, introducía a Xunta para normativa eólica (incluída a repotenciación) e tamén en materia de dependencia.

O Tribunal, tras invocar o Goberno o artigo 161.2 da Constitución, suspendeu a vixencia e aplicación dos devanditos apartados desde a data de interposición do recurso (30 de setembro de 2025) para as partes do proceso e desde o día en que apareza publicada a suspensión no Boletín Oficial do Estado para os terceiros.

O Goberno, lembra o TC, argumenta o recurso de inconstitucionalidade en base a que os artigos impugnados poderían vulnerar as competencias exclusivas do Estado sobre bases e coordinación da planificación xeral da actividade económica, autorización de instalacións eléctricas e transporte de enerxía e réxime mineiro e enerxético.

En concreto, os puntos cuestionados polo Executivo que dirixe Pedro Sánchez son os equivalentes á nova regulación eólica galega (artigo 30 da lei de medidas), incluída a obrigación de repotenciar que fixaba a Xunta no último cambio acometido.

O Goberno explicou cando formalizou o recurso que as impugnacións relativas ao artigo 30 fundaméntanse na súa "incompatibilidade" coas regulacións estatais existentes en relación co sector eléctrico e, singularmente, en materia de enerxía eólica.

Entre outros argumentos expostos no seu día, para o Goberno, a previsión autonómica relativa á repotenciación de parques eólicos" carece de constitucionalidade", en canto "obriga a substituír un número determinado de xeradores eólicos por outros de maior potencia e menor número, co que regula a chamada repotenciación á marxe da normativa básica estatal·.

Agregaba que, baixo o termo repotenciación de parques eólicos, "está a facerse referencia non necesariamente a un incremento na potencia instalada nos parques eólicos existentes, senón á substitución de aeroxeradores autorizados para a súa redución e diminución, coa consecuente modificación dos termos da autorización outorgada e o investimento realizado con base na normativa aplicable".

Así mesmo, o Goberno incidía en que ao dispoñerse que "a repotenciación non poderá dar lugar ao incremento da potencia autorizada e ao limitar o inicio das obras, impedindo que se produza antes de dezaoito meses, contravéñense as bases do sector eléctrico, con previsións normativas que chocan co dereito estatal".

En relación cos apartados 19, 20, 21 e 25 do artigo 30, o Goberno cuestiona que pretenden establecer a aplicación directa dunha directiva europea que habilita entre outras previsións os estados á eliminación da avaliación de impacto ambiental en determinados supostos sen que o Estado, previamente e de acordo con as súas competencias na materia, fixase a normativa básica para o efecto.

A Xunta acusara o Goberno de "torpedear" as súas medidas

A presentación deste recurso por parte do Goberno central, argumentando que a norma galega en relación ao aproveitamento eólico é incompatible coas regulacións estatais do sector, fora criticado pola Xunta de Galicia. O conselleiro da Presidencia, Diego Calvo, cualificara a noticia  de "sorpresa desagradable". Acusa o Goberno central de "torpedear" as medidas impulsadas por Galicia para reducir o impacto visual e aumentar os beneficios sociais.

Dobre moral

A sorpresa chegou cando menos de dous meses despois o Goberno central decidiu incluír precisamente a repotenciación entre as novas medidas para reforzar o sector eléctrico. 

Unha decisión que a conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana, cualificou como unha "irresponsabilidade absoluta do Goberno de Pedro Sánchez", xa que "cunha man presentan un recurso de inconstitucionalidade contra Galicia e coa outra man aproba a mesma norma regulando a repontenciación".

"Non criticamos a repotenciación obrigatoria", dixo Lorenzana, "criticamos a dobre moral".

Dependencia

Pero o Goberno tamén manifestou dúbidas da legalidade do punto relativo a vincular o grao de dependencia e de discapacidade, unha vía que a Xunta defende que activou para tratar de axilizar que as axudas chegasen aos destinatarios correspondentes (artigo 45).

O recurso baseábase, para o Executivo central, "na invasión das competencias estatais en materia de regulación das condicións básicas que garantan a igualdade de todos os españois no exercicio dos dereitos e no cumprimento dos deberes constitucionais".

En concreto, a interpretación xurídica do Goberno neste caso, é que a Xunta pretendía "entrar a regular cunha perspectiva simplificadora" a discapacidade e a dependencia no réxime económico destas dúas materias "correspondendo ao Estado a competencia normativa sobre o réxime económico" de ambas.

A Xunta xa incidira en que, á marxe da discrepancia legal, este paso en paralelo (o de acceder a unha porcentaxe de discapacidade determinado ao ter concedido un grao de dependencia) terá efectos na recadación fiscal estatal, por mor das deducións fiscais que corresponderían a quen vexa recoñecida esa discapacidade.