O Goberno faculta os maquinistas a parar ante un "risco grave e inminente"

O Consello de Ministros aprobou este martes un real decreto lei de medidas urxentes para o reforzo da seguridade operacional no transporte ferroviario e a protección social dos profesionais do sector. Entre outros aspectos, deixa en mans dos maquinistas a decisión de parar o tren ou no reiniciar a súa marcha ante situacións de "risco grave e inminente".

A norma, aprobada a proposta do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible tras o accidente ferroviario de Urda que lle custou a vida a 69 persoas, persegue responder ás reivindicacións dos sindicatos e tamén das vítimas.

Máis protección e dereitos para os maquinistas

O proxecto especifica que actividades e períodos deben computarse como tempo de condución. Así, inclúense as manobras que impliquen o manexo do vehículo ferroviario en movemento e as interrupcións durante as cales o maquinista siga sendo responsable do vehículo, con atención á circulación ferroviaria ou ás manobras.

En segundo lugar, vanse incorporar principios da cultura xusta á Lei 38/2015 do Sector Ferroviario, mediante a creación dun capítulo que regula a comunicación de riscos para la seguridade operacional ferroviaria e a protección do persoal e recoñece o dereito dos traballadores a adoptar "as medidas necesarias e proporcionadas ante situacións de risco grave e inminente para a seguridade", co obxectivo de evitalas ou limitalas, o que inclúe a interrupción da marcha dun tren ou a decisión de non iniciala, con "a obriga de comunicalo sen demora" aos axentes correspondentes, precisa o Ministerio.

Como terceira medida, o Real Decreto-lei estende o réxime de Seguridade Social previsto no artigo 3 do Real Decreto 2621/1986 ao persoal das empresas ferroviarias que operan en liñas interoperables e/ou na Rede Ferroviaria de Interese Xeral. Isto permitiría, de acordo co Ministerio, garantir a igualdade de trato en materia de coeficientes redutores da idade de xubilación para os profesionais ferroviarios que desempeñan as mesmas funcións.

Así mesmo, e con participación sindical, iniciarase un procedemento de revisión dos coeficientes redutores —conforme ao Real Decreto 402/2025— co fin de estudar a inclusión doutras categorías profesionais ferroviarias expostas a traballos penosos, tóxicos, perigosos ou insalubres.

Por último, o proxecto propón que toda persoa física ou xurídica obxecto dunha acción de supervisión estará obrigada a facilitar ao persoal supervisor o acceso ás súas instalacións e equipos no exercicio das súas funcións, pertenzan á entidade directamente supervisada ou a outra entidade ferroviaria.

Créase a figura do defensor de vítimas de accidentes de transporte colectivo

O Consello de Ministros aprobou tamén, a iniciativa do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sostible, un Real Decreto polo que se crea o Defensor/a de Vítimas de Accidentes de Transporte Colectivo.

Esta nova figura será estable e permanente e coordinará a atención ás vítimas e aos seus familiares, dando continuidade no tempo ao traballo de todos os que interveñen tras un accidente, segundo informou o Departamento que dirixe Carlos Cuerpo a través dun comunicado.

O defensor/a será unha figura diferenciada dentro do Ministerio, con rango de subsecretario. Este rango daralle o peso institucional necesario para coordinar, pedir información e reclamar respostas a outros organismos.

O seu obxectivo é garantir ás vítimas unha asistencia psicolóxica, social e xurídica continuada, e protexer así os seus dereitos, a súa dignidade e as súas necesidades.

No prazo de tres meses desde o seu nomeamento, o Defensor presentará, coa participación das asociacións, un proxecto de mellora do marco normativo de atención ás vítimas.