O Goberno aproba un decreto lei que equipara as familias monoparentais con dous fillos ás numerosas

O Consello de Ministros aprobou na reunión deste martes un real decreto lei para ampliar a protección de familias monomarentais, as numerosas con poucos recursos e as de persoas cunha persoa proxenitoria con discapacidade e máis dun fillo.

A norma supón crear un título para as familias monomarentais, de forma que se recoñece a súa "especial vulnerabilidade" e garante unha "protección específica", ademais de concederse os beneficios das familias numerosas ás monoparentais con dous fillos.

O decreto lei foi impulsado polo Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030 e estímase que beneficie a máis de 760.000 familias, preto de 3 millóns de persoas, e suporá destinar máis 820 millóns de euros ao ano para iso.

O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, expresou no seu perfil da rede social X a súa satisfacción polo apoio que supón para as familias monomarentais e monoparentais. "Criar soa non debería significar facelo sen apoio", escribiu o xefe do Executivo, que considera que esta nova norma "é un paso de xustiza para quen cada día o dan todo polos seus fillos e fillas".

Pola súa banda, o Ministro de Dereitos Sociais, Pablo Bustinduy, destacou que, "por fin" as familias monoparentais van ter "un titulo oficial propio". "Conseguímolo", escribiu no seu perfil de X.

A norma supón axudas para as familias monoparentais, tamén coñecidas como monomarentais xa que, en España, máis do 80 % destas familias (aquelas con só unha persoa proxenitora) son mulleres. Por iso, desde o Ministerio quíxose poñer o foco nelas, incluíndo medidas específicas de apoio e protección, "ao ser las que teñen maior risco de pobreza e exclusión social".

Neste sentido, o Ministerio lembrou que la última Enquisa de Condicións de Vida (INE, 2025), os fogares integrados por unha persoa adulta con fillos ou fillas presentan unha taxa de risco de pobreza ou exclusión social (AROPE) do 50,6 %, case o dobre que o conxunto da poboación (25,7 %).

Por iso, o real decreto lei establece que unidades familiares poden ser consideradas como monoparentais ou monomarentais, incluíndo non só a quen cría en solitario, senón tamén determinadas situacións de garda exclusiva, violencia de xénero ou ausencia prolongada dun dos proxenitores.

O obxectivo é superar a actual fragmentación normativa e garantir un recoñecemento homoxéneo en todo o territorio nacional. Por tanto, esta normativa crea un título oficial para familias monomarentais que recoñeza a súa especial vulnerabilidade e que garanta unha protección específica.

Esta acreditación será válida ante calquera administración ou entidade pública ou privada e permitirá acreditar esta condición para optar aos beneficios asociados en calquera parte de España que consistirán en acceso prioritario a beneficios, axudas e medidas de apoio públicas; a medidas específicas en emprego, vivenda pública, conciliación e protección social; ou a exencións e bonificacións das administracións públicas.

Ademais, a nova norma supón que as familias monomarentais con dous ou máis fillos vexan equiparados os beneficios do seu título ao que teñen as familias numerosas, ao considerar que as persoas proxenitoras con máis dun fillo ao cargo asumen maiores responsabilidades de crianza e coidados.

Beneficios 

Isto significa que, por exemplo, unha nai soa con dous fillos menores de idade e uns ingresos netos de 24.000 euros ao ano poderá deducir 100 euros ao mes ao ser recoñecida como familia numerosa, o que equivale a ter 1.200 euros ao ano en deducións fiscais cos que poder dispoñer de recursos adicionais para alimentación, roupa, material escolar ou transporte.

Así mesmo, esta equiparación traducirase en descontos importantes en transporte público ou maior acceso a bolsas, entre outras medidas, tal e como desfrutan as familias cun título de numerosa.

Apoio ás persoas proxenitoras con discapacidade

O real decreto lei outorga tamén os beneficios das familias numerosas a aquelas familias con dous fillos nos que unha persoa proxenitora (pai ou nai) teña unha discapacidade igual ou superior ao 33 %. E no caso das familias monomarentais nas que a persoa proxenitora ten unha discapacidade e dous fillos terán consideración de familia numerosa especial.

Esta medida recoñece que a discapacidade no fogar xera un maior custo económico, e aquelas familias con esta situación que poidan acceder agora ao título de familia numerosa poderán deducir uns 1.200 euros ao ano.

Amplíase a categoría especial do título de familia numerosa

Este real decreto lei supón tamén unha ampliación da categoría especial do título de familia numerosa. Ata o de agora concedíase ás familias con cinco fillos ou máis, e, coa entrada en vigor desta nova norma, faise extensible ás familias con catro fillos ou máis.

Igualmente, as familias que teñan tres fillos e baixos recursos económicos poderán acceder á categoría especial do título de familia numerosa. Isto significa que se estende a familias con tres fillos e unha renda por membro inferior ao 150 % do IPREM (Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples).

Isto tradúcese en que, por exemplo, unha familia con tres fillos e uns ingresos netos de 36.000 euros ao ano podería deducirse 1.200 euros ao ano coa consideración de familia numerosa de categoría especial, o que supón dispoñer de 100 euros máis mensuais para poder adquirir subministracións básicas.

A norma amplía tamén a protección do Fondo de Garantía do Pago de Alimentos para dar resposta ás situacións en las que se produce un incumprimento das pensións alimenticias recoñecidas xudicialmente. Agora, os anticipos con cargo ao Fondo de Garantía de pago de Alimentos cubrirán a falta de pagamentos da pensión mentres os fillos sexan menores de idade, ou maiores de idade cunha discapacidade recoñecida igual ou superior ao 65 % ou que se atopen en situación de dependencia.

En paralelo, a reforma actualiza as condicións de acceso e contempla un procedemento de urxencia para as unidades familiares que acrediten unha situación de especial necesidade económica ou sexan vítimas de violencia de xénero.

O obxectivo é que os menores e as persoas dependentes sufran as consecuencias económicas dos incumprimentos das obrigacións alimenticias por parte dun dos seus proxenitores.

Por iso, a norma contempla medidas específicas de formación, empregabilidade e inserción sociolaboral, acceso prioritario a políticas e recursos de conciliación e corresponsabilidade nos coidados ou exencións e bonificacións en taxas e prezos públicos de transporte, servizos sociais, culturais, deportivos e lecer.

O texto contempla, así mesmo, unha protección reforzada para as mulleres vítimas de violencia de xénero ou violencia sexual que afrontan soas a crianza dos seus fillos, dando resposta ás necesidades de fogares máis vulnerables.