León XIV pecha unha multitudinaria xira latinoamericana cun marcado carácter social
A pobreza, a precariedade laboral, a falta de oportunidades para a mocidade, a discriminación e a explotación dos pobos indíxenas centraron as intervencións do pontífice
Vatican Media / Zuma Press / Europa Press
Na súa primeira xira por América Latina, que conclúe este luns, León XIV congregou multitudes: máis de 13 millóns de persoas saíron ás rúas do Uruguai, A Arxentina e O Perú para asistir aos actos dun papa que pediu combater as desigualdades, sen ideoloxías e cun discurso baseado exclusivamente na doutrina social da Igrexa.
A pobreza, a precariedade laboral, a falta de oportunidades para a mocidade, a discriminación e a explotación dos pobos indíxenas centraron as intervencións do pontífice durante a súa visita. Tamén reclamou aos líderes políticos destes países diálogo e unidade en favor do ben común.
Foi unha viaxe moi esixente por tres países, con 31.000 quilómetros percorridos en 14 voos, dous deles en helicóptero, e arredor de corenta actos públicos. O papa estadounidense-peruano amosou unha excelente condición física apenas un mes despois de someterse a unha operación para extirparlle un tumor canceríxeno no pulmón, unha doenza da que está totalmente recuperado.
Doutrina social: mensaxes e xestos
Ao longo da visita, León XIV insistiu en que a riqueza dun territorio non pode medirse unicamente polos seus recursos naturais ou polo seu crecemento económico, senón tamén polas condicións de vida dos seus habitantes.
Para apoiar os seus discursos, o papa recorreu á doutrina social da Igrexa, que sitúa a dignidade da persoa, o ben común, a solidariedade e o destino universal dos bens no centro da vida económica e política.
O pontífice acompañou estas reflexións con xestos e mensaxes dirixidos non só á clase política. Tamén interpelou os empresarios, os traballadores e as institucións educativas, pero sobre todo a Igrexa e a propia cidadanía, ao lembrar que o ben común é unha responsabilidade colectiva.
No Uruguai, ante a realidade social do barrio marxinal de Casavalle, en Montevideo, León XIV puxo o foco na pobreza infantil e na inseguridade. "Un fillo deste país, tan rico en recursos, non debería deitarse sen comer, nin debería renunciar a recibir unha educación e un futuro dignos debido á inseguridade que reina nas rúas", afirmou.
No seu discurso institucional na Arxentina, ante o presidente Javier Milei —que aplicou os seus recortes, coa súa "motoserra", ás políticas de discapacidade, aos subsidios e ás xubilacións—, o papa lembrou que "a economía está ao servizo da persoa e non a persoa ao servizo da economía". Unha frase que quedará como unha das máis simbólicas do seu pontificado ata o momento.
Toda a visita á Arxentina estivo marcada polo contraste coas políticas ultraliberais de Milei. León XIV denunciou o "traballo precario", eloxiou os movementos populares e referiuse constantemente aos ensinamentos de Francisco.
Por este motivo, tamén visitou o Pequeno Cottolengo Don Orione, onde destacou que "o progreso dunha nación tamén se mide pola acollida que sabe ofrecer a todas as persoas con discapacidade".
Xa no Perú, durante o acto coa presidenta Keiko Fujimori, a novena mandataria do país en dez anos, o papa presentou os principios da doutrina social da Igrexa como unha ferramenta para iluminar e orientar os esforzos de todas as persoas que traballan polo ben desta nación.
Neste país, o pontífice ampliou as súas denuncias á explotación dos recursos naturais e defendeu que "a riqueza e os recursos da sociedade non se orienten exclusivamente ao beneficio duns poucos, senón que contribúan ao desenvolvemento de todos".
O papa tamén rexeitou a discriminación por razóns de orixe ou condición social. Na Amazonía peruana, durante a misa celebrada en Pucallpa, pronunciou unha firme condena dos ataques contra os pobos amazónicos e da explotación das súas terras.
Un papa de multitudes
Xunto ao papa reflexivo dos discursos sociais, tamén emerxeu o pontífice das multitudes, con algunhas das concentracións máis numerosas do seu pontificado. As cifras reflicten a capacidade de convocatoria que aínda conserva a Igrexa latinoamericana e o propio León XIV.
A xira comezou no Uruguai, un país laico onde os católicos non chegan ao 40 %. En Paysandú, uns 40.000 fieis asistiron á misa papal.
En Bos Aires, arredor de 2,5 millóns de persoas participaron na misa do Monumento dos Españois, mentres que un millón acudiron á vixilia coa mocidade. En Luján, máis de dous millóns de fieis congregáronse para a celebración ante a Virxe, patroa de Arxentina.
No Perú, no regreso do papa peruano, que ten a nacionalidade e viviu vinte anos no país, tres millóns de persoas agardárono nas rúas. Na súa volta a Chiclayo, onde foi bispo durante oito anos, reuniu preto dun millón de persoas nas rúas e medio millón na misa das Pampas de Pimentel.
En Cuzco, outras 500.000 persoas aproximadamente congregáronse nas rúas da antiga cidade imperial inca. En Pucallpa, arredor de 100.000 persoas participaron nos distintos actos dedicados aos pobos indíxenas e ás comunidades amazónicas.
O pontífice concluíu a súa viaxe cunha misa na base aérea de Las Palmas ante preto dun millón de persoas.