España suprime os formatos grandes de antibióticos para evitar usos inadecuados

Sete formatos grandes de antibióticos de uso común vanse eliminar en España ao longo do próximo ano. Principios activos tan habituais nos tratamentos médicos como a amoxicilina ou a fosfomicina están entre eles e vanse comercializar catro novos formatos de tamaño máis reducido para evitar excedentes nos fogares que poidan conducir á automedicación e outros usos inadecuados.

Trátase dunha medida coa que a Axencia Española de Medicamentos e Produtos Sanitarios (Aemps) quere fomentar un uso responsable destes fármacos adecuando os seus formatos ás pautas e recomendacións clínicas.

A razón desta adaptación que este mércores entra en vigor mediante resolución do Ministerio de Sanidade é "principalmente de saúde pública: o que os envases veñan con máis antibióticos fai que algunhas veces os pacientes teñan 'a tentación' de acabar utilizando esas unidades que lle sobraron, o cal é un risco para a saúde e para as resistencias bacterianas", resume a EFE Antonio López Navas, xefe de Saúde Humana do Plan Nacional fronte á Resistencia de Antibióticos (Pran).

O uso excesivo, incorrecto ou incompleto ou a automedicación de antibióticos sen receita é unha das principais causas da aparición e propagación de bacterias resistentes. Cada ano, 33.000 persoas morren en Europa por infeccións hospitalarias causadas por estes microorganismos, ao redor de 3.000 delas en España.

Outro motivo é o medioambiental, pois impedirá que eses excedentes acaben no lixo ou o desaugadoiro.

De 30 comprimidos de amoxicilina a 20

Segundo cálculos da axencia, aos que chegou tras unha análise realizada con algunhas comunidades, entre o 35 e o 40 % das prescricións de antibióticos incorporan unidades innecesarias.

Para impedir que iso ocorra, a Aemps estivo traballando nesta adecuación -a segunda que fai desde 2012, pois a tendencia é cara a pautas cada vez mais curtas- máis de 15 meses xunto a sociedades científicas, pacientes, colexios profesionais e mesmo a industria farmacéutica.

A gran maioría de presentacións existentes xa se axustan á duración recomendada dos tratamentos, pero detectou sete principios activos que se comercializan en tamaños máis grandes do necesario.

En concreto: amoxicilina nas súas presentacións de 30 unidades de 1.000, 750, 500 e 250 mg; amoxicilina clavulánico de 30 unidades de 875/125, 500/125 e 250/62,5 mg e a de 100-12,5 mg/mL; fenoximetilpenicilina de 40 unidades de 500 mg; cloxacilina 40 unidades de 500 mg; cefuroxima de 20 unidades de 500 e 250 mg; cefixima, 21 unidades de 200 mg; e fosfomicina, 2 unidades de 3 g e 12 unidades de 500 mg.

Os sete irán desaparecendo paulatinamente, sen que se retiren os que xa están presentes nas farmacias comunitarias porque ao final, apunta López Navas, "segue sendo seguro e eficaz, o único que fai é que haxa máis unidades das que se necesita".

Incorporaranse, ademais, outros catro formatos pequenos novos: 20 unidades de amoxicilina 250; fenoximetilpenicilina 160 mL; e 20 unidades de amoxicilina clavulánico de 500/125 mg e 250/62,5 mg.

Un ano de transición

Chegouse a barallar poñer en funcionamento modelos de dispensación individualizada, que é a fórmula pola que optaron países como Francia, mentres que os de Europa do norte decantáronse pola mesma que España.

Aínda que non se descartou do todo e seguirase estudando esta opción, a conclusión é que "agora mesmo o Sistema Nacional de Saúde non está preparado para iso. Require unha adaptación do propio SNS, do sistema de fixación de prezos, dos sistemas de prescrición, das capacidades que ten o farmacéutico".

A Aemps propón un período de transición de ao redor dun ano contados desde hoxe para realizar estes cambios, que inclúen ademais a actualización dos sistemas de prescrición para que "o sistema calcule ben o envase que necesitas, que será o pequeno".

Para dalos a coñecer e borrar calquera sombra de incerteza, a axencia puxo en marcha unha campaña informativa dirixida a tres públicos clave: profesionais sanitarios con capacidade de prescrición e farmacéuticos; pacientes para fomentar que usen responsablemente estes fármacos, e industria para evitar potenciais problemas de subministración.

"A mensaxe é de tranquilidade: o tratamento que se vai prescribir e se vai recibir é o que é o máis seguro e eficaz", conclúe.