Gonzalo Hermo, Abraham Cupeiro e Laura Iturralde, entre os Premios da Crítica

Gonzalo Hermo, Antonio Salas Ellacuriaga, Universo Cantigas II, Cabreiros, Abraham Cupeiro, Mar Caldas, Laura Iturralde, Beli Martínez, o proxecto de comunicación do Real Club Celta e José María Fonseca Moretón foron galardoados cos Premios da Crítica de Galicia 2026.

En concreto, o xurado da XLI edición destes premios acordou por maioría recoñecer na categoría de Creación Literaria a 'Un xesto de Tenrura' (Chan dá Pólvora), de Gonzalo Hermo, por constituír un proxecto que mostra un diálogo con referentes cultos e cosmopolitas, no que o autor profunda en vivencias de carácter privado determinantes para pautar a súa relación co mundo e o pasado familiar.

Na categoría de Investigación en Ciencia e Tecnoloxía, foi recoñecido por unanimidade Antonio Salas Ellacuriaga pola súa "excelencia científica, innovación e, especial, polo seu potencial impacto sanitario e social".

Publicado pola revista Nature Comunications, o seu obxectivo foi identificar ferramentas moleculares que permitan diferenciar a pneumonía causada por Mycoplasma pneumoniae doutras pneumonías en pacientes pediátricos, abrindo novas posibilidades para mellorar a prestación diagnóstica, evitar tratamentos inadecuados, optimizar o uso de antibióticos e avanzar cara a un medicamento máis personalizado.

Ademais, na categoría de Investigación en Ciencias Sociais e Humanidades foron galardoado o traballo 'Universo Cantigas II. Cantigas de amigo (UDC)', do equipo interuniversitario formado por Manuel Ferreiro (coordinador), Mariña Arbor Aldea, Bieito Arias Freixedo e Leticia Eirín pola súa "excelencia".

Pola súa banda, o Premio de Iniciativas Culturais e Científicas 2026 recaeu por unanimidade en 'Cabreiros. máis de 25 anos dunha experiencia de cultura colectiva' por representar unha experiencia "modélica" de dinamización comunitaria e intergeracional no rural galego que, durante máis de 25 anos, logrou combater o pesimismo e o despoboamento. 'Aquí cántase' e 'Ciencia Calidade' son os finalistas.

Música e artes plásticas

Ademais, foi otorgado por maioría o Premio de Música 2026 a Abraham Cupeiro polo seu traballo de investigación na música antiga e na organología, xunto á calidade artística de supropuestaa, unida a un proxecto privado no que a cultura galega ocupa un ligar salientable. As finalistas foron Fillas de Casandra e Sumrrá.

Na categoría de Artes Plásticas Mar Caldas foi recoñecida pola súa traxectoria centrada en visibilizar diferentes problemáticas sociais, como o papel da muller traballadora no ámbito rural galego ou a memoria histórica, así como o seu labor docente e investigador. Resultaron finalistas 'Galerías 30' e 'A Escola Imaxinada'.

Artes escenicas

En Artes Escénicas o galardón recaeu por unanimidade en Laura Iturralde. O xurado destacou o 2025 como un ano de madurez da creadora, con diferentes espectáculos de disciplinas escénicas diversas, onde traballa coa luz, o espazo, e coa imaxe como materias dramatúrgicas. Ademais, menciona de forma especial o seu "extraordinario traballo de iluminación e creación audiovisual" desenvolver na serie Clopen, onde consegue transformar o escenario nun universo cambiante que conecta coa linguaxe visual das novas xeracións.

Na categoría de Cine e Artes Audiovisuais 2026 o Premio dá Crítica recaeu por unanimidade en Beli Martínez por ser a primeira vez que se recoñece a unha muller produtora de cine, que "leva e levou o cine galego polo mundo", que "apostou pola normalización do galego no celuloide", "axuda á recuperación da memoria local e persegue, como profesora, formar ao alumnado cineasta do futuro de Galicia. Foron finalistas Numax e 'As liñas descontinuas', de Anxos Fazáns.