Temos electricidade e seguridade?, por María Bastida

Fíxense que situación tan curiosa. España produce tanta electricidade renovable que ao mediodía hai momentos en que os prezos se afunden. E, con todo, Rede Eléctrica está poñendo trabas a que as centrais de gas, nucleares e de bombeo paren para facer as súas revisións. E por que? Pois porque as precisa dispoñibles. Tanto para producir enerxía como para manter estable a rede. Desde o apagamento de abril de 2025, o operador prefire ter máis centrais deste tipo conectadas, porque son as que mellor controlan a tensión do sistema.

E isto debería facernos pensar. Levamos anos falando de canta enerxía renovable instalamos, pero quizais nos preocupamos menos do que pasa cando non hai sol, non sopra o vento ou aumenta a demanda. Unha cousa é producir moita electricidade e outra ben distinta é tela dispoñible ás nove da noite dun día de inverno sen vento. Ademais, vemos que Rede Eléctrica está recorrendo cada vez máis ás grandes industrias para que reduzan temporalmente o seu consumo. É un mecanismo previsto e remunerado, e probablemente máis barato que ter outra central acesa por se acaso. Pero o dato chama a atención: no que vai de ano activouse once veces, nove delas desde xullo. E nin sequera se consegue toda a flexibilidade que o operador solicita nas poxas.

Isto condúcenos a pensar que non abonda con producir electricidade barata, debe garantirse que estea dispoñible cando se necesita. E iso require redes, baterías, bombeo, interconexións con Europa e centrais de apoio. Todo iso custa cartos, e alguén terá que pagar a quen está dispoñible, non só a quen produce. Así que a transición enerxética está moi ben, pero hai que facela con cabeza. De pouco nos serve presumir de electricidade barata ao mediodía se ao anoitecer temos que pedirlles ás fábricas que apaguen as máquinas. E, sobre todo, antes de pechar centrais que aínda necesitamos, conviría estar seguros de que temos con que substituílas.