O rei admite que houbo "moito abuso" durante a Conquista e comportamentos dos que non "sentirse orgullosos"

O rei Filipe VI recoñeceu este luns que houbo "moito abuso" durante a Conquista a pesar das Leis de Indias adoptadas polos Reis Católicos para protexer a poboación indíxena e admitiu que aqueles comportamentos vistos desde a óptica e os valores actuais non son como para sentirse "orgullosos".

O monarca fixo esta reflexión durante a visita que realizou á exposición "A metade do mundo. A muller no México indíxena" no Museo Arqueolóxico Nacional (MAN) acompañado polo embaixador mexicano en Madrid, Quirino Ordaz.

Esta era a primeira vez que o Rei pronunciábase sobre esta cuestión, a pesar dos reiterados chamamentos que nos últimos anos habíalle vindo facendo o anterior presidente mexicano, Andrés Manuel López Obrador, para que houbese unha desculpa por parte da Coroa ante os "agravios" cometidos durante a Conquista.

De feito, a falta de resposta á carta que o mandatario remitiu a Filipe V en marzo de 2019 neste sentido foi a razón esgrimida pola actual presidenta, Claudia Sheinbaum, para non convidar o Rei á súa toma de posesión en outubro de 2024, a pesar de que este é quen tradicionalmente asiste en representación de España a este tipo de actos.

Hai cousas que cando se estudan e se miran "co noso criterio de hoxe en día, cos nosos valores, pois obviamente non poden facernos sentirnos orgullosos", comentou o rei durante a visita, segundo as imaxes difundidas por Zarzuela nas redes sociais, "pero hai que coñecelos".

Con todo, hai que facelo, avogou, "no seu xusto contexto, non con excesivo presentismo moral, senón cunha análise obxectiva e rigorosa", e tamén hai que "sacar leccións" ante as "controversias morais e éticas" que houbo sobre como se exerceu o poder "desde o primeiro día".

Houbo "moito abuso"

Filipe VI lembrou que "os propios Reis Católicos, a raíña Isabel, coas súas directrices, as Leis de Indias" demostraron un "un afán de protección que logo a realidade fai que non se cumpra como se pretende e hai moito abuso".

O rei defendeu que exposicións como esta, organizada de forma conxunta polo Ministerio de Exteriores español e a Secretaría de Cultura de México, contribúen ao coñecemento mutuo nos dous países e tamén a un maior aprecio.

"Esta exposición abre unha xanela de coñecemento, de interese, de curiosidade sobre algo que é tan potente e tan propio de México e de todas as culturas mesoamericanas", valorou, esgrimindo que é "moi bonito (...) ver como as civilizacións se atoparon cos seus momentos de loita, de conflito e de controversia".

Ao seu xuízo, é algo que debería coñecer a mocidade "para apreciarse a si mesma" a ambos os dous lados do Atlántico porque "á fin e ao cabo, esa cultura mestiza que nace aí, en América, é o que nos define hoxe", esgrimiu, felicitándose da "feliz historia" que foi poder traer a Madrid esta exposición.

A visita á exposición, na que tamén acompañaron ao Rei o director da AECID, Antón Leis, a directora do MAN, Isabel Izquierdo, e o catedrático de Antropoloxía da Universidade Complutense Andres Ciudad -membro do comité científico da exposición-, non figuraba na axenda pública de Filipe VI. Desde Zarzuela explicouse que o Rei quería visitala antes de que peche as súas portas o vindeiro domingo e quería facelo de forma privada.

Precisamente, durante a inauguración desta exposición o pasado 31 de outubro o ministro de Asuntos Exteriores, José Manuel Albares, xa falou sobre o papel de España durante a Conquista, recoñecendo que houbo "claroscuros" na historia compartida entre os dous países.