Falece o actor e cómico Fernando Esteso aos 80 anos

O actor e cómico Fernando Esteso morreu esta madrugada no Hospital Universitario La Fe de Valencia aos 80 anos de idade. O actor morreu debido a unha serie de problemas respiratorios que levaba sufrindo desde hai unha semanas.

Fernando Esteso naceu o 14 de xaneiro de 1945 en Zaragoza. A súa era unha familia de artistas itinerantes de variedades e cantadores de xotas. Cando era neno comezou a traballar como pallaso, debutou aos seis anos como El Niño de la Jota. Con 19 anos trasladouse a vivir a Madrid, era 1964, e ao pouco de chegar comezou a traballar como actor. En 1972 xa tiña o seu propio espectáculo.

Fernándo Esteso fíxose moi popular nos anos setenta en diversos programas de televisión. Máis tarde sería aínda máis famoso polas películas de corte erótico-humorístico, na época do cine de "destape", que protagonizou canda Andrés Pajares, actor que sería a súa parella cómica durante moitos anos.

Esteso, icona do destape na España yeyé e cañí que fixo sombra a 'Star Wars'

O actor Fernando Esteso foi, na España yeyé e cañí dos anos 70 e 80, unha icona do cinema do destape. Rebentou os despachos de billetes dos cines con películas que xa daquela eran de corte machista, pero que tiñan o favor do público. Películas que protagonizaba con Andrés Pajares e que chegaron a estar máis dun ano en cartel, máis tempo que algunha das películas da saga Star Wars.

Fernando Esteso iniciou a súa carreira cinematográfica en 1973, pero a oportunidade que o levou á fama proporcionoulla Mariano Ozores en 1979. Ese ano protagonizou Los bingueros, a primeira das películas que faría con Andrés Pajares, estreada xusto cando se acababa de legalizar o xogo en España.

Seguiríanlle outros éxitos de despacho de billetes extremadamente rendibles, como Los liantes, Yo hice a Roque III, Que gozada de divorcio ou Cristóbal Colón, de oficio... descubridor.

Rodaxes de apenas catro semanas, que daban como resultado comedias costumistas de tinguidura erótica e que contaban co beneplácito do público, aínda que non da crítica.

Firme defensor de que o humor era algo "moi serio", pertencía á xeración que saía dunha ditadura e que descubriu o sexo a través da risa, pero negaba que esas longametraxes que se producían como churros fosen machistas.

En realidade, nesas películas a muller sempre saía vitoriosa e podía co home, que sempre era un perdedor, defendía.

Ese cinema foi deostado co tempo, pero a nostalxia dos 70 e sobre todo dos 80 fixo que, nos últimos anos, comezase a recoñecerse a súa achega e a consideralo entrañable e unha das manifestacións máis recoñecibles da cultura popular. As xeracións máis novas lembrarano pola serie La que se avecina. 

Antes do despegamento da súa carreira no cinema, Esteso foi tamén, a metade dos 70, unha das caras visibles do "rock rural": un novo estilo musical, un pop paleto do que saíu, por exemplo, La Ramona, unha mofa esaxerada das mulleres entradas en carnes, á que seguiu El Zurriagazo.

Esteso tamén tiña a grande habilidade de imitar as voces doutros cantantes, e fixéronse famosas a súa "reinterpretacións" de Julio Iglesias (con quen chegou a compartir escenario), Raphael, Luis Aguilé, Serrat ou Manolo Escobar.

Definíase a si mesmo como curioso e aplicado, e dicía que o seu propósito era facer felices os demais, e mesmo estimaba que o conseguira:

"Non hai cousa máis bonita que notar que a xente te quere", pensaba.

A súa frase "O público é o que te fai durar e perdurar" ben podería figurar agora no seu epitafio, remata dicindo Isabel Poncela na súa crónica para EFE.

Aragón concederá a Medalla ao Mérito Cultural a Fernando Esteso e a Carmelo Artiaga

O Goberno de Aragón concederá a Medalla ao Mérito Cultural ao actor Fernando Esteso, falecido este domingo en Valencia, e a Carmelo Artiaga, presidente da Academia das Artes do Folclore de Aragón, que faleceu onte sábado en Zaragoza.

A concesión de ambas as medallas foi anunciada este domingo polo presidente aragonés, Jorge Azcón, durante un acto electoral para os comicios rexionais do próximo 8 de febreiro.

Azcón asegurou que Fernando Esteso "levou o acento aragonés e esa forma de ser do aragonés, xoviais, socarróns e divertidos non só por España, senón polo mundo".

Tanto Esteso como Arriaga "serán Medalla ao Mérito Cultural de Aragón", afirmou Azcón.

Carmelo Arriaga, que foi presidente e fundador da Academia das Artes do Folclore e da Xota de Aragón, faleceu o sábado en Zaragoza, segundo informou o mencionado organismo, que asegurou que a morte de Arriaga supón "unha perda que deixa un baleiro no ámbito do folclore e a xota aragonesa, cuxa candidatura como Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade impulsou desde a institución".