De socios a rivais: como se romperon as relacións entre Venezuela e EE.UU

As relacións entre Venezuela e EE.UU. deterioráronse significativamente coa chegada ao poder de Hugo Chávez en 1999 e derivaron nun distanciamento que se recruou aínda máis co seu sucesor, Nicolás Maduro, sobre todo por mor dos comicios presidenciais celebrados o 28 de xullo de 2024, cuxos resultados foron cuestionados maioritariamente pola comunidade internacional.

Con anterioridade, ambos os países mantiveran unha amizade estratéxica e relacións xeralmente boas durante gran parte do século XX.

En 2022, Joe Biden suavizou as sancións impostas por Donald Trump no seu primeiro mandato e iniciou conversas directas con Caracas. Con todo, a reelección do presidente republicano en 2025 escalou as hostilidades con novas sancións sobre o petróleo e o gas venezolanos, acusacións de narcotráfico ao Goberno de Maduro, a designación de organización terrorista ao Cartel dos Soles e o ataque para supostas narcolanchas fronte ás costas venezolanas.

Acontecementos claves nas dúas últimas décadas

2005

xullo.- Caracas suspende o acordo bilateral para a loita contra o narcotráfico alegando que a DEA espiaba para desestabilizar ao Goberno venezolano.

2006

2 febreiro.- Caracas expulsa ao agregado naval estadounidense, John Correa, acusándolle de espionaxe, e EE.UU. responde coa expulsión de Jenny Figueredo, xefa de gabinete na Embaixada venezolana en Washington.

2009

25 xuño.- EE.UU. e Venezuela restablecen relacións diplomáticas.

2010

5 xullo.- Venezuela ofrece asilo ao extécnico da CIA Edward Snowden.

2015

28 febreiro.- O presidente venezolano, Nicolás Maduro, ordena a Estados Unidos reducir o centenar de funcionarios da súa Embaixada a dezasete e anuncia que requirirá visado aos estadounidenses, á vez que prohibe o ingreso ao país a sete políticos, entre eles o expresidente George W. Bush.

9 marzo.- O presidente de EE.UU. Barack Obama emite un decreto con sancións a funcionarios venezolanos e declara unha "emerxencia nacional" polo risco da situación en Venezuela para EE.UU.

2016

6 xullo.- O Congreso de Estados Unidos aproba a extensión por tres anos máis das sancións impostas en 2014 contra funcionarios venezolanos.

2017

31 xullo.- O presidente de EE.UU. Donald Trump impón sancións económicas directas a Maduro, ao que cualifica de "ditador".

2018

18 maio.- EE.UU. anuncia sancións económicas contra o dirixente chavista Diosdado Cabello e outros tres políticos venezolanos.

22 maio.- Maduro declara persoa non grata ao encargado de negocios de Estados Unidos en Caracas, Todd Robinson.

2019

10 xaneiro.- Estados Unidos considera "ilexítima" a toma de posesión de Maduro.

23 xaneiro.- Trump recoñece ao autoproclamado presidente interino de Venezuela, Juan Guaidó. Maduro anuncia a ruptura de relacións.

28 xaneiro.- EE.UU. anuncia sancións contra Petróleos de Venezuela (PDVSA)

12 marzo.- Maduro ordena a expulsión dos diplomáticos estadounidenses do seu país e un mes despois, Estados Unidos suspende os voos con Venezuela.

5 agosto.- Trump impón un bloqueo total aos bens estatais venezolanos en territorio estadounidense.

2020

26 marzo.- EE.UU. presenta cargos por narcotráfico contra Maduro e ofrece unha recompensa de quince millóns de dólares.

2021

16 outubro.- Alex Saab, presunto home de palla de Maduro preso en Cabo Verde, é extraditado a EE.UU.

2022

1 outubro.- Troco de presos: EE.UU. libera a dous sobriños da esposa de Maduro, Cilia Flores, condenados por narcotráfico en Nova York, a cambio da excarceración de sete estadounidenses presos.

2023

18 outubro.- EE.UU. anuncia o levantamento temporal dalgunhas sancións sobre o ouro e petróleo venezolanos.

30 novembro.- Venezuela abre un camiño para a habilitación de dirixentes antichavistas, entre eles María Corina Machado.

2024

17 abril.- Reactivación das sancións sobre o petróleo e o gas venezolanos por incumprimento dos compromisos electorais de Maduro. 

28 xullo.- Celébranse cun ano de antelación sobre a data prevista eleccións presidenciais para un mandato de seis anos. Segundo o Consello Nacional Electoral (CNE), controlado polo chavismo, Maduro obtén o 51,2% dos votos e Edmundo González Urrutia, o 44,2 %. Nin a oposición nin unha gran parte da comunidade internacional recoñecen estes resultados. -

29 de xullo.- A líder antichavista María Corina Machado asegura que o 73 % das actas dan a vitoria a González Urrutia. As protestas opositoras esténdense por todo o país con decenas de detidos. Maduro denuncia un intento de "golpe de estado".

27 novembro.- Estados Unidos sanciona a vinte e un altos cargos de Venezuela aos que acusa de "represión" nas eleccións do 28 de xullo.

2025

21 febreiro.- Trump restrinxe o acceso á tecnoloxía estadounidense aos "adversarios estranxeiros", entre eles Venezuela.

16 marzo.- Maduro rexeita a decisión de Trump de invocar a Lei de Inimigos Estranxeiros de 1798, co que Caracas considera que Washington "criminaliza, de forma infame e inxusta", aos migrantes venezolanos.

7 agosto.- A Fiscalía Xeral de Estados Unidos ofrece cincuenta millóns de dólares de recompensa a quen conduza ao arresto de Nicolás Maduro; previamente a recompensa era de vinte e cinco millóns.

19 agosto.- Estados Unidos desprega catro buques da Armada de Estados Unidos con 4.000 soldados en augas do Caribe, preto de Venezuela, co propósito de "usar todo o seu poder" para frear o "fluxo de drogas cara ao seu país", segundo a portavoz da Casa Branca, Karoline Leavitt.

2 setembro.- Estados Unidos destrúe no mar Caribe unha lancha procedente de Venezuela e supostamente cargada de droga con rumbo a EE.UU. No ataque morreron os seus once ocupantes.

6 setembro.- EE UU amplía a flotilla despregada no límite coas augas nacionais venezolanas.

16 outubro.- Trump autoriza á CIA a realizar operacións encubertas en Venezuela e asegura que estuda levar ataques contra "o narcotráfico" en terra.

10 decembro.- Trump di que o seu país interceptou e confiscou un petroleiro fronte ás costas de Venezuela, elevando a tensión entre Washington e Caracas.

16 decembro.- EEUU ordena "o bloqueo total e completo de todos os petroleiros sancionados que entren e saian de Venezuela".

29 decembro.- Trump anuncia un ataque contra unha "grande instalación" nun peirao no marco da súa campaña contra o narcotráfico que, segundo el, sae de Venezuela, pero non precisa se o ataque ocorreu en territorio venezolano.

31 decembro.- O Departamento do Tesouro estadounidense anunciou sancións para catro empresas involucradas no transporte de cru venezolano.