O Goberno aproba o real decreto que garante a sanidade pública a inmigrantes en situación irregular

O Consello de Ministros aprobou este martes o real decreto (RD) que garante o acceso a atención sanitaria pública a persoas estranxeiras que viven en España sen residencia legal, co que busca reforzar a universalidade do Sistema Nacional de Saúde (SNS) eliminando barreiras administrativas.

"Este real decreto iguala a cobertura sanitaria para estes beneficiarios en toda a xeografía española e acaba con criterios que eran diverxentes e que ata a data ase aplicaban en función do territorio", explicou a Ministra de Inclusión, Seguridade Social e Migracións e portavoz do Goberno, Elma Saiz. 

Sanidade sinalou que con esta regulación "búscase garantir a equidade e evitar as desigualdades", o que, asegura o ministerio, permitirá "un mellor control das enfermidades desde a atención primaria e un uso máis eficiente dos recursos públicos".

"Eliminamos as barreiras administrativas que aínda deixaban persoas sen atención", celebrou García, quen reclamou unha universalidade "plena e efectiva", e reivindicou que "a sanidade pública é un dereito de todas as persoas que viven no noso país".

O novo real decreto simplifica os trámites necesarios para o recoñecemento do dereito á atención sanitaria, que se realizará mediante unha declaración responsable. Con este documento, a persoa solicitante manifesta que non conta con cobertura sanitaria por ningunha outra vía, que non pode exportar o dereito desde outro país e que non existe un terceiro obrigado ao pago da súa asistencia.

Desde que presenten esta solicitude, entregaráselles un documento provisional co que terán acceso á asistencia sanitaria pública de forma inmediata en todas as comunidades autónomas.

Ademais da declaración responsable, o solicitante debe acreditar a súa residencia en España. Para iso, o empadroamento é o documento preferente, pero o proceso flexibilízase aceptando outros medios de proba, como certificados de escolarización ou matriculación en centros públicos; informes de servizos sociais ou certificados de rexistro de visitas; facturas de luz, gas, auga, telefonía ou Internet a nome do solicitante; e cédulas de inscrición ou documentos de inscrición consular.

A Administración terá un prazo máximo de tres meses para notificar a resolución e, se non dan resposta nese período, a solicitude entederase estimada por silencio administrativo. Unha vez recoñecido o dereito, o documento de asistencia sanitaria non terá caducidade mentres non se obteña cobertura por outra vía.

Ademais, establécese que as administracións competentes deberán iniciar o procedemento de oficio cando a persoa interesada non poida facelo no primeiro momento. Tamén se garanten medidas de apoio e formatos de lectura fácil para que as persoas con discapacidade poidan comprender e asinar a declaración responsable en igualdade de condicións.

Proteción prioritaria para colectivos vulnerables

O real decreto garante o acceso inmediato e efectivo á asistencia sanitaria pública para colectivos que requiren unha especial protección, con independencia da súa situación administrativa.

Os grupos beneficiados son os menores de idade; as mulleres embarazadas, que terán dereito a atención durante o embarazo, parto e posparto, así como acceso á interrupción voluntaria do embarazo; e vítimas de violencia de xénero, violencias sexuais e de trata de seres humanos.

O dereito á sanidade pública esténdese a solicitantes de protección internacional ou temporal. Para as persoas en situación de estancia temporal que necesiten asistencia, a norma regula o informe de acreditación de especial vulnerabilidade, que será emitido polos servizos sociais das comunidades autónomas.

Españois con residencia no estranxeiro

O real decreto amplía o dereito a asistencia sanitaria pública ás persoas españolas de orixe que viven no estranxeiro durante os seus desprazamentos temporais a España.

Ata o de agora, este dereito estaba limitado a pensionistas ou traballadores e, co novo texto, esténdese a todos os españois de orixe e os seus familiares, incluídos cónxuxes, parellas de feito e descendentes a cargo, sempre que non teñan a cobertura prevista por convenios internacionais ou a lexislación de seguridade social.

Para asegurar o bo uso dos fondos públicos, a norma establece mecanismos claros de control sobre as prestacións recibidas. Se a solicitude é denegada, procederase á facturación das atencións recibidas. Con todo, non haberá facturación se a persoa demostra posteriormente que, no momento de recibir a devandita asistencia sanitaria, si cumpría os requisitos materiais.

"Así evitamos algo que pasaba ata o de agora e é que alguén fose atendido e logo recibise unha factura simplemente por non facer a papelada", sinalou a ministra de Sanidade, Mónica García.

En caso de detectarse inexactitude ou falsidade na declaración responsable, o documento provisional quedará sen efecto de inmediato. Nestes supostos, a Administración poderá esixir o reintegro do importe total das prestacións sanitarias obtidas desde o inicio da solicitude.

Copagamento ortoprotésico

Por outra banda, a norma introduce cambios no sistema de copagamento ortoprotésico para equiparar automaticamente que as persoas xa exentas do copagamento na prestación farmacéutica ambulatoria tamén se vexan exentas do copagamento dos produtos ortoprotésicos. Isto beneficiará, por exemplo, a pensionistas con rendas baixas, persoas con discapacidade ou colectivos en situación de especial protección.

Coa aprobación deste real decreto, que entrará en vigor ao día seguinte da súa publicación no BOE, o Goberno avanza na consolidación efectiva do principio de universalidade do Sistema Nacional de Saúde, garantindo que o dereito á protección da saúde se exerza en condicións de igualdade, cohesión territorial e equidade.