A verificación de idade, o desafío para blindar o acceso dos menores ás redes sociais

España prohibirá o acceso ás redes sociais a menores de 16 anos, pero hai métodos fiables de verificación de idade para acceder e crear contas nas plataformas con seguridade?

A clave está en atopar un sistema fiable, pois o recoñecemento biométrico do rostro, o número da tarxeta de crédito ou o DNI non convencen polos riscos para a protección de datos sensibles.

O Goberno aposta pola súa propia ferramenta, presentada polo Ministerio para a Transformación Dixital e Función Pública en xullo de 2024: a aplicación móbil Carteira Dixital Beta, coa que participa nun proxecto piloto da Comisión Europea.

Permite verificar a maioría de idade de forma anónima e sen revelar datos persoais, garantindo a privacidade. A credencial caduca cada 30 días para evitar a rastrexabilidade do usuario entre distintas aplicacións.

Pero, que métodos de verificación existen?

"É un problema que arrastramos desde o nacemento de Internet, e agora pódese facer con medidas moi concretas, que non son baratas, se queremos asegurar a privacidade dos nosos cidadáns", explica Paloma Llaneza, avogada, auditora de sistemas e consultora de seguridade.

Segundo detalla esta especialista en identidade dixital, unha das opcións de verificación é a tarxeta de crédito, pero un menor sempre pode utilizar sen autorización a dos seus pais, e ademais iso supón ceder uns datos a unha compañía cuxas medidas de seguridade se descoñecen.

Outra opción é un recoñecemento biométrico. Este mecanismo protexería os menores, pero as grandes corporacións terían escaneadas as caras de todos os usuarios. Unha vez que esa información queda almacenada, pode ser recoñecida en calquera parte do mundo.

A terceira opción é escanear o Documento Nacional de Identidade, pero a Axencia de Protección de Datos xa deixou claro que escanear o DNI ou fotocopialo, como estaban a facer nos hoteis, é excesivo.

"É dicir, temos que atopar sistemas que permitan verificar a idade, pero co debido anonimato", asegura esta experta, quen cita a Carteira de Identidade Dixital Europea (EUDI Wallet), que utiliza a tecnoloxía Zero Knowledge Proof.

Esta tecnoloxía emprega algoritmos criptográficos e sérvese, en primeira instancia, de que un terceiro (unha entidade oficial, como a Administración) acredite a información, para logo xerar un código QR.

Pola súa banda, o Consello Xeral de Enxeñería Informática considera que, desde o punto de vista técnico, si que é posible implantar mecanismos eficaces, á vez que lembra que presentou, en colaboración coa Axencia Española de Protección de Datos, un sistema de verificación para Android e iOs.

TikTok, unha das plataformas máis usada por mozas, asegura que cada trimestre elimina ao redor de 20 millóns de contas de menores de 13 anos, a idade límite actual, en todo o mundo e segue utilizando tecnoloxía, como a aprendizaxe automática, para evitalo.

España, na vangarda europea

Coa prohibición de acceso dos menores de 16 anos ás redes sociais anunciada polo presidente do Goberno Pedro Sánchez, España incorpórase á listaxe doutros países que aprobaron leis na mesma liña, como Australia, Francia, Nova Zelandia e Malaisia.

Segundo a portavoz do Goberno Elma Saiz: "España volve liderar internacionalmente cunha medida de progreso para a que nos imos aliar con outros cinco países europeos, e a primeira reunión terá lugar nos próximos días".

A falta de concretar esa reunión, a Comisión Europea seleccionou a España para liderar un proxecto piloto destinado a desenvolver unha base común europea de verificación de idade, ao considerar a súa ferramenta a máis avanzada tecnicamente.

Bruxelas celebra o anuncio, pero sinalou lembra que a lexislación nacional non pode impoñer ás plataformas obrigas adicionais ás que prevé a lei de servizos dixitais (DSA) da Unión Europea.

Segundo este organismo europeo, o uso da aplicación que se está testando no programa piloto no que participan España, Francia, Dinamarca, Italia e Grecia non pode ter carácter obrigatorio. Así que, atopar un sistema fiable e legal é agora o gran desafío ao que se enfrontan os Estados para protexer os menores dos perigos que representan para eles as redes sociais.