Quen din os documentos do 23F? O papel do rei, os servizos secretos e o resto dos implicados
O Goberno publicou este mércores na web da Moncloa os documentos secretos do 23F desclasificados, agora dispoñibles para a súa consulta.
Desde hoy, los documentos desclasificados sobre el intento de golpe de Estado del 23-F de 1981 pueden consultarse.
— La Moncloa (@desdelamoncloa) February 25, 2026
Un paso más en el compromiso por la transparencia sobre nuestra historia democrática.
Documentos accesibles, aquí 👇🏼https://t.co/RJObQSr3s5 pic.twitter.com/EQ38M4FuCw
Os documentos secretos do 23F desclasificados inclúen desde a transcrición de conversacións telefónicas do golpista Antonio Tejero desde o Congreso asediado polos axentes ao seu mando ata notas informativas do CESID (actual Centro Nacional de Intelixencia, CNI) previas á asonada, durante o asalto e posteriores.
O Goberno habilitou un acceso á documentación a través da páxina web de Moncloa na que figuran as 153 "unidades documentais" repartidas polos Departamentos de orixe, é dicir, os ministerios do Interior, Defensa e Asuntos Exteriores.
Un dos primeiros que é posible consultar é a transcrición dunha conversación entre Juan García Carrés, o único civil condenado polo golpe, e o tenente coronel Tejero, mentres se atopaba no interior do Congreso.
García Carrés infórmalle de que "vai un rexemento cara a alá" e pídelle que aguante, "que a vitoria é para España". "Juanillo, non me fagas propaganda, cona", respóndelle o tenente coronel, que, nervioso, intercala numerosos tacos nas súas contestacións.
O seu interlocutor deixa que Tejero fale coa súa muller para tranquilizala: "Non home, non, non vai haber sangue, filla miña. Non te preocupes. Que te quero moi pouco? Ha, ha, ha", dille o garda civil antes de mandarlle un bico.
O CESID recolleu que o rei falou con Milans para que non o prexudicase no xuízo
O CESID deu credibilidade a informacións de círculos militares e de "ambientes castrenses da capital" segundo as cales o rei entrevistouse confidencialmente co tenente xeral Milans do Bosch antes do xuízo polo 23F dentro de movementos para tratar "que a Coroa non saia lesionada no proceso".
Segundo unha nota interior dos servizos de intelixencia da época datada o 5 de febreiro de 1982, pouco antes do inicio da vista oral o 19 de febreiro, sobre "entrevistas de S. M. o rei con militares implicados no 23F", don Xoán Carlos reuniuse en segredo con Milans do Bosch -un dos altos mandos militares condenado polo golpe-.
O documento desclasificado reflicte que neses círculos "danse por seguras algunhas entrevistas confidenciais e sixilosas de S.M. o rei" con algúns dos principais implicados, e menciónase que "alguén moi importante da Casa Real entrevistouse co xeneral Armada, matizando con el comportamentos da vista oral do proceso" que ía comezar días despois.
Non achega máis detalles sobre quen foi quen supostamente se reuniu con Armada, outro dos condenados, pero si se apunta que Jaime Milans do Bosch, quen contribuíu ao golpe tomando con tanques as rúas de Valencia, esixiu que a súa entrevista fóra "coa propia persoa real, non admitindo intermediarios nin elos inferiores".
"En tales círculos de opinión ASEGÚRASE que, en efecto, o rei entrevistouse confidencialmente con Milans de Bosch" e constátase que "por encima de todo preténdese que a Coroa non saia lesionada do proceso" e que os intentos que puidese haber "non proveñan dos principais procesados" e de "recoñecida vocación monárquica".
Seis membros do CESID "participaron activamente" no golpe
Seis membros da Agrupación Operativa de Misións Especiais (AOME) do CESID, antecedente do CNI, "participaron activamente" no intento do golpe de estado e tentárono encubrir, segundo se desprendese dos documentos desclasificados.
Nun deles, do Ministerio de Defensa, asegúarse que os seis axentes "ou ben coñecían os feitos antes do 23 de febreiro" ou "planificaron un apoio operativo que levaron a efecto" e "posteriormente trataron de encubrir a súa participación activando unha operación que xustificase os seus movementos" durante aquela xornada.
A documentación menciona o capitán Francisco García Almenta, o capitán Vicente Gómez Iglesias, o sarxento Miguel Saes, o cabo Rafael Monge Segura e o cabo José Moya Gómez, e deles dise que "coñecían os feitos concretos antes de que ocorresen".
Ademais, alúdese ao comandante José Luis Cortina, que dirixía a unidade de elite do CESID e que foi absolto no xuízo do 23F. Pode lerse que "non está comprobado" que soubese sobre o intento de asonada, "pero hai indicios de que así fóra".
Non se ten constancia de que outros membros do AOME o soubesen con antelación, agrega o arquivo, pero á marxe coñécese que algúns membros da unidade adoptaron posteriormente posturas de solidariedade cos que tiveron participación.
Sobre as actividades posteriores ao día do intento golpista, o documento revelado informa de que na AOME "deuse orde de activar a operación Míster", mediante a cal "se corrixiron datas" para "xustificar" os movementos do persoal da unidade o 23F, tras unha reunión á que Cortina convocou a García Almenta, Sales Maroto e Monge Segura.
A dirección do CESID ordenou "un informe con carácter non xudicial" para tratar de esclarecer o ocorrido na AOME o día de marras, en virtude do cal e das posteriores declaracións ante o xuíz instrutor da causa do 23F "comprobouse" que había "contradicións" nas declaracións de García Almenta, Gómez Iglesias, Monge Segura e Salgues Maroto. Tras iso, por orde da dirección do CESID, Cortina e os citados "causan baixa" na AOME.
O documento informa doutros feitos sucedidos con posterioridade aos expostos. Destaca que, tras a saída de Cortina e os outros mandos da unidade, rexístranse "faltas de disciplina e lealdade" cos novos mandos "ao solidarizarse cos que foran dados de baixa". De feito, chegaron a reunirse con eles "a pesar da orde expresa de non facelo". Isto conduciu á expulsión doutros catro axentes.
Militares, en Televisión Española: "O primeiro tiro, ao aire, e o segundo, para dar"
Os militares que tomaron a sede de Televisión Española o 23 de febreiro de 1981 durante o intento golpista recibiron a orde de disparar "o primeiro tiro, ao aire, e o segundo, para dar".
Así aparece no documento 'Conversacións telefónicas de (presuntamente) da unidade militar O Pardo (24 de febreiro do 1981)' da Garda Civil e o Ministerio do Interior.
"Tocaron alarma e preparar todo, petates, a virxe, como para marcharse. Iriamos de manobras e veña a Televisión e ordes de non falar con ninguén; o primeiro tiro, ao aire, e o segundo, para dar, cos cargadores metidos e nin seguro nin nada", dixo un militar a un interlocutor, segundo unha das conversacións transcritas.
O militar, ao que se identifica como 'John', relatou que estiveron en "Televisión Española toda a noite" do 23 de febreiro: "Debeuse de saír ata na radio e todo".
O seu interlocutor preguntoulle se fora o seu capitán o que "saíu tomar a radio" e se "soamente era ese capitán", ao que el contestou que "todo o rexemento enteiro" e agregou que o seu superior "puxo música militar e todo" ao tomar o ente.
"Non se o que vai pasar, só sei que aquí estamos, asfixiados, sen durmir, nin nada", comentoulle o soldado acto seguido, despois de indicarlle que "o capitán recibía ordes, do coronel e estes". "Estivemos a tomar Radio Televisión ás 8 da tarde. Máis nada que che deixe eu, que che chame por teléfono", engadiu.
O interlocutor preguntoulle se pasara medo e o militar asegurou que "toda a noite": "E logo ás tres e media outro conato de saída. O que pasa é que debeu recibir ordes o coronel de non saír. Se chamou o Rei aquí, creo, ao cuartel".
Tras iso, o soldado aventurou que "se armará" pese ao fracaso do golpe e que "pode haber moitas formas de facelo". "Pode ser unha toma de contacto para ver como están os ánimos, hai moitas cousas aí", dixo, á vez que detallou que estiveron "cos carros, os tanques e todo".
