Os vapeadores e o fume nas terrazas elevan o número de fumadores pasivos ao 24 %
Malia as restricións lexislativas, máis da metade dos adultos non fumadores respiran fume de tabaco cando sentan a tomar algo nunha terraza
Ricardo Rubio/Europa Press
O que parecía unha guerra gañada pola saúde pública, volve estar en risco: tras vinte anos de descensos históricos, a proporción de fumadores pasivos en España repuntou ao 23,8 %, debido á falta de acción lexislativa, as terrazas e a irrupción dos vapeadores.
Segundo un estudo da Sociedade Española de Pneumoloxía e Cirurxía Torácica (SEPAR) publicado este martes na revista Tobacco Control, este cambio de tendencia produciuse, principalmente, nas terrazas e lugares de traballo, seguido das escolas e os fogares, onde o aumento foi máis moderado.
En 2005, case a metade dos non fumadores (49,5 %) estaban expostos ao fume alleo pero, tras a entrada en vigor da primeira lei, a cifra baixou ao 37,9 % en 2007, e en 2011, derrubárase ao 21,3 %.
Na última década, entre 2011 e 2024, o número de fumadores pasivos en espazos pechados habituais (fogar, traballo, escolas e lecer interior) subiu ata o 23,8 %.
E se se inclúen as terrazas no cómputo global, a cifra dispárase ao 54,9 %, o que significa que máis da metade dos adultos non fumadores respira fume de tabaco cando está nunha terraza porque, ao tratarse de espazos ao aire libre, non están sometidos a restricións lexislativas.
Para o primeiro autor do estudo, Carlos Jiménez-Ruiz, pneumólogo e presidente de SEPAR entre 2018 e 2021, estes datos reflicten que as leis antitabacos "lograron unha significativa redución do tabaquismo en todas as áreas", pero actualmente "a pasividade no cumprimento da lei, a falta de actualización da normativa e a irrupción de novas formas de fumar están a relaxar a actitude das persoas" cara a este hábito.
Bares, centros de traballo e vapeadores
Segundo os datos da nova enquisa, baseada en 3.000 entrevistas realizadas en maio de 2024 a persoas de 16 a 80 anos de todo o país, a proporción de fumadores pasivos subiu en todos os espazos.
En bares e restaurantes a proporción de fumadores pasivos pasou do 31,8 % en 2007, ao 12, 7 % en 2011 e ao 14,6 % en 2024. E nos lugares de traballo, do 25,8 % en 2005, ao 11 % en 2007, ao 6,4 % en 2011, e ao 8,3 % en 2024.
Nos centros educativos os fumadores pasivos pasaron de ser o 17,8 % en 2005, ao 8,8 % en 2007, o 6,3 % en 2011 e de novo subiron ao 7,1 % en 2024, un aumento en liña cos fogares, onde a cantidade de persoas expostas ao fume pasou do 29,5 % en 2005, ao 21,4 % en 2007, ao 8,6 % en 2011 e ao 9 % en 2024.
Ademais, o informe destaca o impacto das novas formas de fumar (vapeadores e tabaco quentado) nos mozos que perciben estes produtos como menos nocivos a pesar de que o seu consumo xera a mesma adicción e enfermidades respiratorias que o tabaco convencional. Ademais, estes produtos son a porta de entrada ao tabaco, xa que os que os usan teñen ata catro probabilidades máis de pasar aos cigarros convencionais.
Á vista destes datos, os autores recomendan estender a prohibición de fumar a terrazas e contornas escolares, equiparar os vapeadores e dispositivos electrónicos ao tabaco clásico, elevar os impostos a estes produtos, reforzar a inspección, e financiar os tratamentos para deixar de fumar.
Sobre a posible colisión entre as prohibicións e a liberdade individual, Jiménez-Ruiz é claro: "O tabaquismo é unha enfermidade aditiva crónica que mata máis de mil persoas á semana e 56.000 cada ano e a primeira causa de morte. A liberdade non ten nada que ver coa enfermidade".
