A renuncia de Díaz obriga a Sumar a buscar novo líder e redebuxa o panaroma na esquerda

A renuncia de Yolanda Díaz a ser candidata nas próximas eleccións xerais obriga a buscar un novo líder á coalición Sumar, que ela mesma encabezou en 2023 e agora está en pleno proceso de refundación, e elimina obstáculos para que Podemos incorpórese a esta alianza.

A vicepresidenta segunda do Goberno levaba tempo sen aclarar se estaría disposta a repetir como cabeza de lista de Sumar nas próximas eleccións xerais, previstas en 2027, e este mércores despexou as dúbidas ao anunciar que non será candidata.

Fíxoo a través dunha carta publicada en redes sociais na que non explica os motivos, pero onde sinala que tivo "moitas reticencias ante a idea de ser candidata" nas eleccións de 2023 e afirma que "a política é dura, especialmente para as mulleres".

Presións internas

Díaz, que seguirá como vicepresidenta e ministra de Traballo no que queda de lexislatura, apártase da carreira electoral e renuncia a liderar Sumar en plena reconstrución deste espazo.

Faio nun momento de presións internas e co seu liderado cuestionado por algunhas voces dentro do espazo Sumar, entre elas o líder de IU, Antonio Maíllo, que enxalza con todo o seu labor como ministra de Traballo.

Díaz non irá en ningunha lista electoral, pero asegurou na súa carta que o espazo Sumar "segue con forza" e asegurou que vai acompañar "" e "impulsar" o novo proxecto.

A unidade con Podemos

A ausencia de Díaz o pasado sábado na presentación da nova coalición Sumar foi moi significativa, pero ela mesma explicou que prefería non acudir para dar protagonismo aos catro partidos implicados na refundación do espazo: Movemento Sumar, IU, Más Madrid e os comúns.

A nova coalición prescinde do paraugas de Sumar, terá un novo nome e abre a porta a máis formacións de esquerda, entre elas Podemos.

Os morados deixaron claro ata o de agora que rexeitan volver ir en coalición con Sumar, pero a retirada de Díaz podería facilitar unha posible incorporación, segundo recoñecen fontes de Podemos.

Con todo, estas mesmas fontes alertan sobre a súa falta de entendemento con Más Madrid, pero é evidente que o que máis pesou na ruptura de Podemos con Sumar, pouco despois das eleccións de 2023, foi a tensión con Díaz, que excluíu á entón ministra de Igualdade Irene Montero das listas.

Novo liderado en Sumar

A renuncia de Díaz despexa o camiño a outros posibles candidatos ou candidatas do espazo Sumar, xa que obriga a buscar un novo líder para as próximas eleccións xerais, xa sexa por consenso ou a través de primarias.

O ministro de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030, Pablo Bustinduy, de Movemento Sumar, é un dos mellor valorados nas enquisas e dentro do seu propio espazo, pero el mesmo descartou aspirar a ser candidato.

Tamén se autodescartou o líder de IU, Antonio Maíllo, que agora está centrado no seu labor como candidato de Por Andalucía ás eleccións andaluzas de 2026.

No acto de refundación de Sumar o pasado sábado na capital tivo un papel destacado Más Madrid como anfitrioa e, de feito, a ministra de Sanidade e portavoz deste partido, Mónica García, foi quen pechou as intervencións.

A este acto asistiu a exalcaldesa de Barcelona, Ada Colau, dos comúns, que o pasado novembro rexeitou presentarse de novo a unhas eleccións de calquera tipo, aínda que fontes do partido consultadas non pechan a porta a que dea o paso para liderar unha candidatura nas xerais se o proxecto ilussiona. 

Liderado na esquerda á esquerda do PSOE: a proposta de Rufián

Os partidos de Sumar no Goberno, por unha banda, e o portavoz de ERC no Congreso, Gabriel Rufián, por outro, presentaron esta semana as súas propostas de unidade á esquerda do PSOE con algunhas similitudes, como o obxectivo de frear a PP e Vox nas urnas, pero moitas diferenzas.

Rufián leva tempo defendendo a creación dunha fronte ampla de esquerdas para tratar de impedir o avance electoral de PP e Vox, incluíndo a partidos nacionalistas e independentistas, e a pasada semana concretou a súa proposta nun acto xunto ao portavoz adxunto de máis Madrid na Asemblea madrileña, Emilio Delgado.

En paralelo, os catro partidos de Sumar que gobernan co PSOE (Movemento Sumar, IU, Más Madrid e os comúns) celebraron un acto o sábado onde ratificaron a súa determinación de volver ir xuntos nas próximas eleccións xerais.

Con esta nova alianza, que supón a refundación de Sumar e á que convidan a unirse a máis partidos de esquerdas, coinciden con Rufián no seu obxectivo de tentar frear á dereita e a "ultradereita".

Rufián propuxo no seu acto facer unha repartición de provincias, de forma que se presente en cada unha o partido con máis arraigamento territorial, e preguntouse quen ía estar disposto a renunciar.

Con todo, días despois aclarou na súa conta da rede social X que non estaba a pedir "retiradas" dalgúns partidos, senón "confluencias" para potenciar en cada provincia a todos aqueles que estean máis capacitados para gañar escanos a Vox.

Pola súa banda, na nova coalición Sumar avogan por buscar novas fórmulas para maximizar os resultados electorais, aínda que non hai nada concreto sobre a mesa.

Iso si, formacións como Más Madrid e outras da actual coalición Sumar, como Compromís e Més per Mallorca, reivindican que os partidos territoriais teñan máis protagonismo nas súas respectivas circunscricións se finalmente todos volven ir xuntos, de forma que ocupen os principais postos nas listas electorais e lideren as políticas nos seus territorios.

A idea de Rufián non conta co apoio do seu propio partido e tamén foi rexeitada por formacións como Bildu e BNG, que queren ir por libre, pero o portavoz de ERC considera que si ten apoio popular.

Desde a nova coalición Sumar agradecen que Rufián profundase no debate sobre a unidade na esquerda e recoñecen certas sinerxias, pero poñen o foco no seu propio proxecto, ao que se uniron xa os catro partidos do espazo de Yolanda Díaz no Goberno: Movemento Sumar, IU, Más Madrid e os comúns.

Tanto Rufián como Sumar tenderon a man para Podemos, pero os morados rexeitan ambas as propostas e preséntanse como a verdadeira alternativa de esquerdas.

Rufián non deixou claro se estaría disposto a liderar a fronte de esquerdas que propón, mentres que na nova coalición Sumar o candidato ou candidata segue sendo unha incógnita.