Corenta anos do referendo da OTAN, con España no punto de mira polo gasto en defensa

Este xoves cúmprense 40 anos do referendo da OTAN, no que os cidadáns españois acudiron ás urnas para resolver un dilema que dividía o país. Catro décadas despois o debate non só segue vivo senón que colocou a España no punto de mira dun Donald Trump que non se detén nas súas esixencias para que incremente o seu gasto en defensa.

A tensión escalou coa postura do Goberno de Pedro Sánchez contraria á guerra de Irán, que o levou a negar a Estados Unidos o uso das bases de Rota (Cádiz) e Morón de la Frontera (Sevilla) para levar a cabo os seus ataques contra ese país. 

España xa mantiña un pulso cos Estados Unidos desde o cumio da OTAN da Haia, celebrado en xuño de 2025, ao negarse a alcanzar o 5 % do PIB en gasto militar solicitado pola Alianza e manter o seu compromiso de limitalo ao 2,1 % por razóns de sustentabilidade fiscal e gasto social.

Donald Trump ameazou entón con impoñer aranceis comerciais e mesmo suxeriu que España non xoga en equipo, puxo en dúbida a súa continuidade no esquema de seguridade se non se cumpren as súas esixencias de chegar ao 5 % do PIB en gasto militar.

España comprometeuse a investir un 2 % do PIB, un fito que acadou xa este ano ao reservar un investimento adicional de 10.471 millóns de euros no Plan Industrial e Tecnolóxico para a Seguridade e a Defensa. Pero para o secretario xeral da OTAN este esforzo tampouco é suficiente para afrontar as ameazas actuais.

Fronte ás presións, o Goberno español mantense firme na súa postura, acrecentando a división cos Estados Unidos.

Trump: "España, socio terrible"

A negativa do Executivo á utilización por parte dos Estados Unidos das bases de Rota (Cádiz) e Morón de la Frontera (Sevilla) para levar a cabo os seus ataques contra Irán volveu desatar a ira de Trump, que elevou o ton das súas ameazas a España tanto no plano político coma no económico, chegando mesmo a expor a posibilidade de impoñer un embargo comercial.

O presidente estadounidense cualificou a España de socio terrible da OTAN e chegou a afirmar que, se quixesen, os EUA poderían usar as súas bases situadas en territorio español.

O Executivo defendeu que España cumpre os seus compromisos coa OTAN e coa defensa europea, pero que non pode compartir operacións que non respecten o ordenamento xurídico internacional.

España desmárcase do 5 %

Esta nova fronte aberta pola postura de España fronte ás operacións militares en Irán, que fixeron que Pedro Sánchez desempoe o lema do Non á guerra, aumentou a tensión preexistente polo gasto en defensa.

No cumio da Haia, os países aliados acordaron elevar o obxectivo de investimento ata o 5 % do PIB para 2035, unha cifra impulsada polos Estados Unidos e apoiada pola maioría dos membros da Alianza.

España, con todo, desmarcouse dese compromiso. O presidente do Goberno Pedro Sánchez sostivo que o 5 % era un obxectivo desproporcionado e innecesario e defendeu que o país podía cumprir cos obxectivos de capacidades militares pactados cun investimento do 2,1 % do PIB.

Unha postura que apoia unha ampla maioría dos cidadáns, segundo o barómetro do CIS do pasado mes de xullo, cando un 57,5 % dos consultados se mostraba de acordo coa decisión de Sánchez de non ceder ante as esixencias de Trump.