A Xunta chega a un preacordo coa Confederación de Empresarios e coa UXT sobre as baixas laborais

A Xunta asinou xunto á Confederación de Empresarios de Galicia (CEG) e a UXT, único sindicato que se mantivo no diálogo social, o preacordo que servirá de base para o plan da Xunta para actuar sobre as baixas laborais e que, entre outros, incorporará "mecanismos novos" nas reincorporacións ao traballo.

No entanto, o Goberno galego non desvelará o detalle do contido ata que estea dotado presupuestariamente e reciba a aprobación do Consello. O texto base selouse este venres entre o conselleiro de Emprego, Comercio e Emigración, José González; o presidente da CEG, José Manuel Vieites, e o secretario xeral de UXT-Galicia, Cristóbal Medeiras, que celebraron este primeiro acordo en declaracións ante os medios.

Aínda que González quixo preservar a maioría do contido en segredo, anticipou, sen entrar en detalle, que incorporará "mecanismos novos" na reincorporación ao traballo tras o fin das incapacidades temporais e un reforzo dos medios materiais e humanos do Instituto Seguridade e Saúde Laboral de Galicia (Issga).

Ademais, o eixe de benestar laboral contará cunha estratexia para desenvolver "en colaboración cos axentes sociais". Preguntado por se o plan dará un maior papel ás mutuas, o conselleiro negou que isto vaia ser así e remarcou que as altas e as baixas son dadas polos profesionais do Servizo Galego de Saúde (Sergas).

"A partir de aí, hai capacidade para traballar en colaboración con outras entidades e organismos, como poden ser as mutuas. Nada que non diga o Goberno central tampouco", asegurou.

En canto aos próximos pasos, espera que o texto sexa debatido no Consello "da forma máis áxil posible", con setembro como posible horizonte. A continuación, no que queda de 2026, implantaranse os instrumentos de gobernanza e, despois, asignaráselle un orzamento para o período 2027-2029.

O grupo de traballo dentro do que a Xunta elaborou o plan está ao amparo do diálogo social, que institucionalizou coa aprobación dun decreto en abril. Aínda que CC.OO. estivo presente na súa creación, despois descolgouse, crítico coa forma de actuar da Xunta, de modo que está ausente, como ocorre desde hai anos coa central maioritaria en Galicia, a CIG.

Un preacordo moi criticado por CCOO e a CIG

O preacordo foi moi criticado polos sindicatos CCOO e CIG, que rexeitaron participar nas reunións coa Xunta ao denunciar unha serie de medidas, talles como un reforzo do persoal de inspectores laborais e bonificacións aos médicos.

Os sindicatos critican os cambios normativos para atribuír máis poder ás mutuas co fin de presionar aos traballadores en situación de baixa laboral concedida por médicos a regresar aos seus postos canto antes. CCOO de Galicia advirte de que "as solucións á cuestión das baixas laborais non pode chegar a partir dunha diagnose que culpa ás persoas traballadoras".

Engade que "a resposta ao mal chamado ‘absentismo’ debe nacer dun diálogo social serio e sen conclusións predeterminadas, e no que estea presente unha parte maioritaria dos axentes sociais representativos", alegando que nas condicións actuais só houbo unha "representación minoritaria", de UXT, aínda que sen citalo.

CCOO reprocha que a Xunta, gobernada polo PP, fose utilizada polo líder desa formación e expresidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, como "banco de probas" para a súa "folla de roteiro" co obxectivo de chegar ao poder no Goberno central. O sindicato subliña que no ámbito estatal, CCOO e UXT manifestáronse en contra deses "intentos de criminalizar ou controlar ás persoas traballadoras de baixa".

Igual de crítico foi o sindicato galego CIG ao considerar nun comunicado que o preacordo "confirma a criminalización das baixas médicas e reforza o papel dás mutuas". CIG destaca que o documento alcanzado é un "blanqueamiento" da campaña da Xunta e o secretario xeral dese sindicato, Paulo Carril, reivindica que "enfermar non é delito porque a saúde é un dereito".

A CIG presentou un recurso ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) contra a resolución da Consellería de Sanidade do pasado 20 de maio -que establece un novo protocolo de xestión clínica e seguimento das persoas con incapacidade temporal- alegando que supón unha inxerencia das mutuas no sistema público de saúde e unha vulneración de dereitos dos traballadores.

Segundo Carril, nas 37 medidas anunciadas neste preacordo non hai ningunha relativa a derrogar tal resolución, polo que mentres "manteña todo o poder e competencias para as mutuas e criminalice as baixas" laborais, ese compromiso "está chamado ao fracaso.